Mổ ung thư tuyến giáp: Vai trò, kỹ thuật và các phương pháp mỗ

Ung thư tuyến giáp là một trong những bệnh ung thư nội tiết có tiên lượng tốt nhất nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Trong đó, mổ ung thư tuyến giáp đóng vai trò trung tâm, mang tính quyết định đến khả năng kiểm soát bệnh lâu dài và chất lượng sống của người bệnh. Tuy nhiên, không ít bệnh nhân vẫn mang tâm lý lo lắng: khi nào cần mổ, mổ như thế nào, có nguy hiểm không, nên chọn phương pháp nào? Bài viết này, Thuốc Ung Thư xây dựng dựa trên kinh nghiệm lâm sàng, khuyến cáo chuyên môn và các tài liệu y khoa uy tín, nhằm giúp người đọc hiểu đúng – đủ – rõ về phẫu thuật ung thư tuyến giáp, từ vai trò, chỉ định cho đến các phương pháp và kỹ thuật mổ hiện nay.

Ung thư tuyến giáp là gì?

Ung thư tuyến giáp là tình trạng các tế bào tuyến giáp tăng sinh ác tính, hình thành khối u tại tuyến giáp hoặc lan rộng ra các hạch bạch huyết vùng cổ và cơ quan khác. Theo thống kê của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), ung thư tuyến giáp chiếm tỷ lệ ngày càng cao trong các bệnh ung thư, đặc biệt ở nữ giới, nhưng đa số thuộc nhóm tiến triển chậm.

Mặc dù có nhiều phương pháp điều trị hỗ trợ như iod phóng xạ hay điều trị nội tiết, phẫu thuật vẫn là phương pháp nền tảng vì các lý do sau:

• Loại bỏ trực tiếp khối u nguyên phát
• Giảm tối đa số lượng tế bào ung thư trong cơ thể
• Tạo điều kiện cho các phương pháp điều trị bổ trợ đạt hiệu quả cao hơn
• Giúp đánh giá chính xác giai đoạn bệnh qua mô bệnh học

Nói cách khác, mổ ung thư tuyến giáp không chỉ là điều trị, mà còn là bước then chốt trong chiến lược kiểm soát bệnh lâu dài.

Vai trò của mổ ung thư tuyến giáp và những trường hợp phù hợp

Vai trò của mổ ung thư tuyến giáp

Mổ ung thư tuyến giáp là phương pháp điều trị quan trọng, thường giữ vai trò trung tâm trong phác đồ điều trị bệnh. Phẫu thuật được thực hiện nhằm loại bỏ khối u bằng cách cắt một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp, tùy thuộc vào loại ung thư, giai đoạn bệnh cũng như mức độ đáp ứng với các phương pháp điều trị khác.

Trong thực hành lâm sàng, việc lựa chọn phương pháp mổ ung thư tuyến giáp cần dựa trên nhiều yếu tố như thể mô bệnh học, kích thước khối u, mức độ xâm lấn và nguy cơ di căn. Khi được chỉ định đúng, phẫu thuật mang lại nhiều lợi ích thiết thực, bao gồm:

• Loại bỏ triệt để tổ chức ung thư, hạn chế nguy cơ lan rộng sang các cơ quan lân cận hoặc di căn xa.
• Góp phần cải thiện tiên lượng, kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
• Tạo điều kiện thuận lợi cho các phương pháp điều trị bổ trợ sau mổ như điều trị i-ốt phóng xạ, xạ trị hoặc hóa trị khi cần thiết.

Vai trò của mổ ung thư tuyến giáp

Những đối tượng cần mổ ung thư tuyến giáp

Phẫu thuật tuyến giáp được chỉ định trong nhiều tình huống khác nhau, bao gồm cả các trường hợp ung thư đã xác định và những ca có nguy cơ cao. Cụ thể:

• Ung thư tuyến giáp thể nhú và các biến thể của thể nhú.
• Ung thư tuyến giáp thể nang.
• Ung thư tuyến giáp tế bào Hürthle.
• Ung thư tuyến giáp thể tủy khi bệnh chưa có di căn xa.
• Ung thư tuyến giáp không biệt hóa còn khu trú tại chỗ.

Ngoài ra, mổ ung thư tuyến giáp hoặc phẫu thuật tuyến giáp cũng được cân nhắc trong các trường hợp:

• U tuyến giáp lành tính nhưng có kích thước lớn, gây chèn ép khí quản hoặc thực quản, khiến người bệnh khó thở, khó nuốt.
• Khối u tuyến giáp lớn gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ và người bệnh có nhu cầu phẫu thuật.
• Bệnh nhân có nhân giáp nghi ngờ ác tính.

Khi kết quả sinh thiết tế bào cho thấy khối u ác tính, đặc biệt nếu đã xuất hiện di căn hạch cổ hoặc di căn xa (xương, phổi…), phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp là bước điều trị cần thiết. Việc trì hoãn mổ có thể khiến tế bào ung thư phát triển nhanh hơn và lan rộng đến nhiều cơ quan khác.

Bên cạnh đó, những trường hợp kết quả tế bào học chưa rõ ràng hoặc xét nghiệm dấu ấn phân tử cho thấy nguy cơ ác tính cao cũng thường được chỉ định phẫu thuật nhằm lấy mẫu mô xác định chẩn đoán và loại bỏ nguy cơ tiến triển thành ung thư.

Trường hợp chống chỉ định mổ ung thư tuyến giáp

Mặc dù mổ ung thư tuyến giáp mang lại nhiều lợi ích, không phải bệnh nhân nào cũng phù hợp để phẫu thuật. Một số trường hợp cần cân nhắc hoặc chống chỉ định, bao gồm:

• Người bệnh tuổi cao, khối u tuyến giáp quá lớn và đã xâm lấn sâu vào khí quản hoặc thực quản, không thể cắt bỏ an toàn.
• Bệnh nhân mắc các bệnh lý nội khoa nặng như suy tim, suy thận giai đoạn nặng, không đủ điều kiện sức khỏe để chịu đựng một cuộc phẫu thuật lớn.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định phẫu thuật

Quyết định mổ ung thư tuyến giáp không chỉ dựa vào chẩn đoán, mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố lâm sàng:

• Kích thước khối u: u càng lớn, xu hướng mổ càng triệt để
• Mức độ xâm lấn: xâm lấn khí quản, thực quản, thần kinh
• Tình trạng di căn hạch cổ
• Tuổi người bệnh: < 55 tuổi thường có tiên lượng tốt hơn
• Bệnh lý nền đi kèm: tim mạch, hô hấp, rối loạn đông máu

Việc đánh giá toàn diện giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp mổ phù hợp nhất, vừa hiệu quả vừa an toàn.

Mổ ung thư tuyến giáp có nguy hiểm không

Các biến chứng có thể gặp sau mổ ung thư tuyến giáp

Mổ ung thư tuyến giáp được đánh giá là phẫu thuật có độ an toàn cao, tuy nhiên vẫn có thể xảy ra một số biến chứng:

• Khàn tiếng tạm thời hoặc kéo dài do ảnh hưởng dây thần kinh quặt ngược
• Hạ canxi máu do tổn thương tuyến cận giáp
• Chảy máu sau mổ
• Nhiễm trùng vết mổ (hiếm gặp)

Theo thống kê lâm sàng, tỷ lệ biến chứng nặng sau mổ ung thư tuyến giáp thường < 2–3% tại các trung tâm chuyên sâu.

Các kỹ thuật mổ tuyến giáp hiện đại đang được áp dụng

Phẫu thuật nội soi tuyến giáp

Phẫu thuật nội soi tuyến giáp là kỹ thuật tiên tiến, sử dụng hệ thống thiết bị chuyên dụng và camera độ phân giải cao để hỗ trợ bác sĩ loại bỏ khối u thông qua các đường rạch rất nhỏ. Thông thường, bác sĩ sẽ tạo một vết mổ nhỏ ở vùng cổ hoặc vị trí kín đáo hơn nhằm đưa ống nội soi vào vùng phẫu thuật.

Hình ảnh phóng đại rõ nét từ camera giúp bác sĩ quan sát chính xác cấu trúc tuyến giáp và các mô xung quanh, từ đó nâng cao độ an toàn và hiệu quả trong quá trình mổ. Phương pháp này đặc biệt phù hợp với những bệnh nhân ưu tiên yếu tố thẩm mỹ, mong muốn ít sẹo và thời gian hồi phục nhanh. Trong thực tế lâm sàng, mổ ung thư tuyến giáp bằng nội soi thường được chỉ định cho các trường hợp ung thư giai đoạn sớm, khi kích thước khối u nhỏ (thường dưới 2cm).

Phẫu thuật tuyến giáp bằng robot

Phẫu thuật robot là bước tiến vượt bậc trong lĩnh vực điều trị các bệnh lý tuyến giáp. Với phương pháp này, bác sĩ không trực tiếp thao tác bằng tay mà điều khiển hệ thống robot thông qua bảng điều khiển và màn hình máy tính. Các cánh tay robot có khả năng chuyển động linh hoạt, chính xác đến từng milimet, giúp hạn chế tối đa tổn thương mô lành.

Nhờ khả năng kiểm soát tốt và đường mổ được giấu kín, mổ ung thư tuyến giáp bằng robot mang lại lợi thế rõ rệt về mặt thẩm mỹ sau phẫu thuật. Tuy nhiên, do chi phí cao và yêu cầu trang thiết bị hiện đại, phương pháp này thường được áp dụng cho những bệnh nhân có điều kiện kinh tế và đặt nặng yếu tố ngoại hình sau điều trị.

Các phương pháp mổ ung thư tuyến giáp được áp dụng hiện nay

Tùy thuộc vào loại ung thư, kích thước khối u và mức độ xâm lấn, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp mổ ung thư tuyến giáp phù hợp nhằm đạt hiệu quả điều trị tối ưu và hạn chế tối đa biến chứng.

Phẫu thuật cắt thùy tuyến giáp (cắt bỏ một phần)

Phẫu thuật cắt thùy tuyến giáp thường được chỉ định khi khối u chỉ khu trú ở một bên tuyến giáp và chưa có dấu hiệu lan rộng. Trong quá trình mổ, bác sĩ tạo một đường rạch nhỏ ở vùng cổ để tiếp cận thùy tuyến giáp bị tổn thương, sau đó loại bỏ khối u kèm theo toàn bộ thùy và eo tuyến giáp liên quan. Phần thùy còn lại được bảo tồn, tiếp tục đảm nhiệm chức năng sản xuất hormone cho cơ thể.

Đây là phương pháp mổ ung thư tuyến giáp theo hướng bảo tồn, phù hợp với những trường hợp ung thư tuyến giáp thể nhú giai đoạn sớm. Đối tượng thường được chỉ định gồm: người bệnh dưới 45 tuổi, khối u có kích thước nhỏ (dưới 1 cm), chưa phát hiện di căn hạch vùng.

Phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp

Trong những trường hợp khối u có kích thước lớn, lan rộng hoặc xuất hiện ở cả hai thùy tuyến giáp, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp. Với phương pháp mổ ung thư tuyến giáp này, toàn bộ hai thùy tuyến giáp được loại bỏ thông qua đường rạch ngang ở cổ, giúp bộc lộ rõ vùng tổn thương.

Bên cạnh việc cắt bỏ tuyến giáp, bác sĩ có thể tiến hành nạo vét các hạch bạch huyết xung quanh nếu có dấu hiệu di căn, nhằm giảm nguy cơ tái phát và hỗ trợ hiệu quả điều trị lâu dài.

Phương pháp mổ ung thư tuyến giáp sẽ được bác sĩ cân nhắc dựa trên tình trạng khối u của bệnh nhân

Những lưu ý quan trọng sau khi mổ ung thư tuyến giáp

Sau khi mổ ung thư tuyến giáp, quá trình chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật đóng vai trò rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ hồi phục cũng như sức khỏe lâu dài của người bệnh. Dưới đây là những vấn đề cần đặc biệt lưu ý:

Chăm sóc vết mổ đúng cách

Vết mổ vùng cổ cần được giữ sạch và khô theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế. Trong khoảng 7 ngày đầu sau phẫu thuật, người bệnh nên tránh để vết mổ tiếp xúc trực tiếp với nước nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.

Bên cạnh đó, cần quan sát kỹ các biểu hiện bất thường như sưng đau tăng dần, đỏ da, chảy dịch hoặc mưng mủ. Khi xuất hiện những dấu hiệu này, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Tuân thủ việc dùng thuốc

Đối với bệnh nhân đã cắt toàn bộ tuyến giáp, việc sử dụng hormone tuyến giáp thay thế là bắt buộc và thường kéo dài suốt đời. Thuốc cần được uống đều đặn mỗi ngày, đúng liều lượng và đúng thời điểm theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý thay đổi liều hoặc ngưng thuốc, vì điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình hồi phục và chức năng chuyển hóa của cơ thể.

Tái khám và theo dõi định kỳ

Sau mổ ung thư tuyến giáp, người bệnh cần tái khám đúng lịch hẹn để theo dõi tình trạng sức khỏe. Các xét nghiệm như TSH, kết hợp với siêu âm vùng cổ, giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị, điều chỉnh liều thuốc phù hợp và phát hiện sớm các bất thường nếu có.

Tái khám đánh giá hiệu quả sau mổ ung thư tuyến giáp

Xem thêm: 

• Phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú: Phương pháp, quy trình và rủi ro
• Xạ trị ung thư tuyến giáp: Quy trình và những lưu ý cần biết
• Ung thư tuyến giáp có lây không và lây qua đường nào?

Kết luận

Mổ ung thư tuyến giáp là phương pháp điều trị then chốt, giúp loại bỏ khối u, giảm nguy cơ tái phát và cải thiện tiên lượng sống lâu dài cho người bệnh. Việc lựa chọn đúng thời điểm, phương pháp và kỹ thuật mổ phù hợp không chỉ phụ thuộc vào bệnh lý mà còn cần được tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm. Khi được phẫu thuật đúng chỉ định và theo dõi đầy đủ sau mổ, đa số người bệnh ung thư tuyến giáp có thể sống khỏe mạnh và ổn định trong nhiều năm.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp về mổ ung thư tuyến giáp (FAQ)

Mổ ung thư tuyến giáp có khỏi hoàn toàn không?

Trong đa số trường hợp, đặc biệt là ung thư tuyến giáp thể nhú và thể nang, mổ kết hợp theo dõi đúng giúp kiểm soát bệnh rất hiệu quả, nhiều bệnh nhân khỏi bệnh lâu dài.

Sau mổ có phải uống thuốc suốt đời không?

Nếu cắt toàn bộ tuyến giáp, người bệnh cần uống hormone thay thế suốt đời theo chỉ định bác sĩ.

Mổ ung thư tuyến giáp có để lại sẹo không?

Có, nhưng sẹo thường nhỏ, mờ dần theo thời gian. Với mổ nội soi hoặc robot, tính thẩm mỹ được cải thiện rõ rệt.