Ung thư tuyến giáp có được ăn lạc không? Một số điều cần lưu ý

Ung thư tuyến giáp có được ăn lạc không là câu hỏi rất nhiều bệnh nhân đặt ra sau khi được chẩn đoán bệnh hoặc trong quá trình điều trị. Không ít người vì lo lắng mà tự ý kiêng khem quá mức, loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm giàu dinh dưỡng như lạc (đậu phộng), dẫn đến thiếu hụt năng lượng và protein cần thiết cho phục hồi. Trên thực tế, dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong điều trị ung thư nói chung và ung thư tuyến giáp nói riêng. Một chế độ ăn hợp lý có thể hỗ trợ hồi phục sau phẫu thuật, tăng cường miễn dịch, giảm tác dụng phụ của điều trị iod phóng xạ và ổn định cân nặng và chuyển hóa. Bài viết dưới đây, Thuốc Ung Thư sẽ phân tích vấn đề dưới góc nhìn y khoa và dinh dưỡng học, dựa trên kinh nghiệm thực tế chăm sóc bệnh nhân nội tiết và các khuyến nghị từ những tổ chức uy tín như Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA).

Giá trị dinh dưỡng nổi bật của hạt lạc

Trước khi bàn đến việc người mắc ung thư tuyến giáp có nên sử dụng hạt lạc hay không, điều quan trọng là hiểu rõ những lợi ích dinh dưỡng mà loại thực phẩm này mang lại. Lạc (đậu phộng) thuộc họ đậu, có nguồn gốc từ Nam Mỹ và từ lâu đã được xem là nguồn cung cấp năng lượng dồi dào nhờ thành phần dinh dưỡng phong phú.

Chất béo tốt cho tim mạch: Trong 100g lạc có khoảng 49g chất béo, phần lớn là chất béo không bão hòa như axit oleic và axit linoleic. Đây là nhóm chất béo có lợi, giúp hỗ trợ kiểm soát cholesterol máu và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch. Hàm lượng omega-6 trong lạc cũng đóng vai trò nhất định trong quá trình chuyển hóa của cơ thể khi được tiêu thụ ở mức hợp lý.

Nguồn đạm thực vật chất lượng: Lạc cung cấp khoảng 25–26g protein/100g, là lựa chọn giàu đạm cho người ăn chay hoặc cần bổ sung năng lượng. Protein trong lạc chủ yếu gồm arachin và conarachin – hai thành phần có giá trị sinh học tốt. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây cũng là nhóm protein có thể gây dị ứng ở những người nhạy cảm.

Giàu vitamin và khoáng chất thiết yếu: Không chỉ cung cấp năng lượng, hạt lạc còn chứa nhiều vi chất quan trọng như vitamin E, vitamin nhóm B (đặc biệt là B3, biotin), cùng các khoáng chất như magie, photpho và mangan. Những dưỡng chất này góp phần hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, tăng cường chức năng thần kinh và duy trì sức khỏe xương.

Chứa các hợp chất chống oxy hóa: Lạc có mặt của nhiều hoạt chất sinh học như resveratrol, axit p-coumaric và phytosterol. Đây là những hợp chất có khả năng trung hòa gốc tự do, hỗ trợ bảo vệ tế bào khỏi tác nhân gây hại và góp phần làm chậm quá trình lão hóa.

Hàm lượng carbohydrate tương đối thấp: Carbohydrate trong lạc chiếm khoảng 13–16% khối lượng, thấp hơn nhiều so với các thực phẩm giàu tinh bột. Nhờ đó, khi sử dụng với khẩu phần phù hợp, lạc ít gây biến động đường huyết hơn so với nhiều loại thực phẩm khác.

Nhìn chung, với thành phần dinh dưỡng đa dạng và cân đối, hạt lạc không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn là nguồn bổ sung năng lượng và vi chất có giá trị trong chế độ ăn hàng ngày.

Trong hạt lạc có chứa nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe

Vì sao chế độ ăn quan trọng với bệnh nhân ung thư tuyến giáp?

Chế độ ăn không trực tiếp “chữa” ung thư tuyến giáp, nhưng lại tác động mạnh đến:

• Quá trình hồi phục sau phẫu thuật: Cơ thể cần protein và vi chất để tái tạo mô, lành sẹo.
• Hiệu quả điều trị iod phóng xạ: Trước khi điều trị iod phóng xạ, bệnh nhân thường phải áp dụng chế độ ăn ít iod trong 1–2 tuần.
• Kiểm soát cân nặng: Sau phẫu thuật, chuyển hóa có thể thay đổi. Tăng cân hoặc sụt cân quá mức đều không tốt.
• Tăng cường hệ miễn dịch: Các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa giúp giảm stress oxy hóa – yếu tố có liên quan đến tiến triển ung thư.

Chính vì vậy, câu hỏi ung thư tuyến giáp có được ăn lạc không cần được đánh giá trong bối cảnh tổng thể về dinh dưỡng và điều trị.

Ung thư tuyến giáp có được ăn lạc không?

Ung thư tuyến giáp có được ăn lạc không? Đây là thắc mắc phổ biến của nhiều người bệnh trong quá trình xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp. Trên thực tế, hiện chưa có khuyến cáo y khoa nào yêu cầu người bị ung thư tuyến giáp phải kiêng lạc (đậu phộng). Vì vậy, nếu không dị ứng hoặc có chỉ định riêng từ bác sĩ điều trị, người bệnh hoàn toàn có thể bổ sung lạc vào khẩu phần ăn hằng ngày với lượng hợp lý.

Dưới đây là những lợi ích đáng chú ý của lạc đối với sức khỏe người bệnh:

Hỗ trợ hệ tim mạch

Rối loạn nội tiết do ung thư tuyến giáp hoặc sau điều trị (phẫu thuật, xạ trị, dùng hormon thay thế) có thể ảnh hưởng đến nhịp tim và huyết áp. Lạc là nguồn cung cấp chất béo không bão hòa từ thực vật – nhóm chất béo có lợi cho tim mạch.

Ngoài ra, lạc còn chứa vitamin E, folate và protein thực vật, góp phần bảo vệ thành mạch, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch nếu được sử dụng đúng cách (ưu tiên lạc rang khô, luộc thay vì chiên nhiều dầu hoặc tẩm muối).

Hỗ trợ cải thiện tình trạng rụng tóc

Một số người bệnh có thể gặp tình trạng tóc thưa, yếu hoặc rụng nhiều hơn sau quá trình điều trị. Lạc chứa biotin (vitamin B7) – vi chất quan trọng trong việc duy trì sức khỏe của tóc và da đầu.

Bổ sung lạc ở mức vừa phải có thể góp phần cung cấp dưỡng chất cần thiết để hỗ trợ quá trình phục hồi tóc, đồng thời cải thiện cảm giác tự tin và tinh thần cho người bệnh.

Giảm nguy cơ hình thành sỏi mật

Người có rối loạn chuyển hóa hoặc thay đổi nội tiết kéo dài có thể tăng nguy cơ mắc sỏi mật. Lạc giàu chất béo lành mạnh và chất xơ, giúp hỗ trợ chuyển hóa cholesterol – một trong những yếu tố liên quan đến sự hình thành sỏi mật. Việc duy trì chế độ ăn cân bằng có lạc có thể góp phần giảm nguy cơ này.

Tăng cường chức năng não và ổn định tinh thần

Trong thành phần của lạc có resveratrol và vitamin B3 (niacin) – các hoạt chất giúp cải thiện tuần hoàn máu não và hỗ trợ chức năng nhận thức.

Bên cạnh đó, acid amin tryptophan trong lạc tham gia vào quá trình tổng hợp serotonin, chất dẫn truyền thần kinh có vai trò điều hòa tâm trạng. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với người bệnh ung thư tuyến giáp, khi tâm lý lo lắng và căng thẳng thường xuyên xảy ra trong quá trình điều trị.

Ăn lạc sẽ giảm tình trạng rụng tóc ở những bệnh nhân xạ trị ung thư

Lưu ý khi ăn lạc

Mặc dù câu trả lời cho câu hỏi Ung thư tuyến giáp có được ăn lạc không là có thể ăn, nhưng người bệnh vẫn cần lưu ý:

• Không ăn nếu có tiền sử dị ứng với đậu phộng.
• Hạn chế lạc rang muối, lạc chiên nhiều dầu.
• Kiểm soát khẩu phần (khoảng 20–30g/ngày là phù hợp với đa số người trưởng thành).
• Kết hợp đa dạng thực phẩm, không phụ thuộc vào một nguồn dinh dưỡng duy nhất.

Người bị ung thư tuyến giáp không bắt buộc phải kiêng lạc. Khi sử dụng đúng cách, lạc có thể mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch, tóc, chức năng não và chuyển hóa. Tuy nhiên, để đảm bảo phù hợp với từng giai đoạn bệnh và phác đồ điều trị, người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn cụ thể.

Những điểm cần lưu ý khi bổ sung lạc vào thực đơn

Không nên ăn lạc khi bụng đói: Lạc chứa hàm lượng chất béo khá cao. Nếu ăn lúc đói, người bệnh có thể gặp cảm giác đầy bụng, khó tiêu hoặc nặng bụng. Tốt nhất nên dùng lạc như một phần nhỏ trong bữa ăn chính hoặc bữa phụ sau khi đã ăn nhẹ.

Phụ nữ mang thai mắc ung thư tuyến giáp nên thận trọng: Trong giai đoạn thai kỳ, hệ miễn dịch và nội tiết có nhiều thay đổi. Việc tiêu thụ lạc với số lượng lớn có thể làm tăng nguy cơ dị ứng ở những người có cơ địa nhạy cảm. Vì vậy, thai phụ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung thường xuyên loại hạt này.

Cân nhắc nếu có bệnh lý đi kèm: Những người đồng thời mắc rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ hoặc bệnh gút cần kiểm soát lượng lạc nạp vào. Hàm lượng chất béo và purin trong lạc nếu sử dụng quá nhiều có thể khiến tình trạng bệnh nền trở nên nghiêm trọng hơn.

Chọn lạc chất lượng, tránh nấm mốc: Lạc bị ẩm mốc có thể chứa aflatoxin – một chất độc hại cho gan. Người bệnh nên chọn lạc khô, không mùi lạ, không đốm đen và bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát. Trong quá trình chế biến, nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, cần loại bỏ ngay.

Đảm bảo sự cân bằng dinh dưỡng: Dù lạc giàu protein thực vật và chất béo tốt, người bệnh không nên phụ thuộc vào một loại thực phẩm duy nhất. Chế độ ăn cần đa dạng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn đạm phù hợp để duy trì thể trạng ổn định trong suốt quá trình điều trị.

Tham vấn chuyên gia trước khi thay đổi khẩu phần: Mỗi bệnh nhân ung thư tuyến giáp có tình trạng bệnh và phác đồ điều trị khác nhau. Vì vậy, trước khi điều chỉnh chế độ ăn – kể cả việc tăng hay giảm lượng lạc – người bệnh nên trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được hướng dẫn phù hợp.

Tóm lại, để trả lời cho câu hỏi “Ung thư tuyến giáp có được ăn lạc không?”, câu trả lời là có thể, nhưng cần dùng đúng cách, đúng lượng và phù hợp với thể trạng cá nhân. Chủ động tìm hiểu và xây dựng chế độ ăn khoa học sẽ góp phần hỗ trợ quá trình điều trị và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Một số phản ứng không mong muốn khi sử dụng đậu phộng

Dù lạc (đậu phộng) là thực phẩm giàu năng lượng, protein thực vật và chất béo tốt, người bệnh vẫn cần sử dụng đúng cách để đảm bảo an toàn. Bên cạnh lợi ích dinh dưỡng, lạc cũng tiềm ẩn một số rủi ro nếu không được lựa chọn và bảo quản phù hợp. Đây cũng là yếu tố quan trọng khi nhiều người băn khoăn Ung thư tuyến giáp có được ăn lạc không.

Nguy cơ nhiễm độc aflatoxin từ lạc mốc

Lạc rất dễ bị nhiễm nấm mốc nếu bảo quản trong môi trường ẩm thấp. Một số loại nấm có thể sinh ra aflatoxin – độc tố gây hại cho gan và làm tăng nguy cơ ung thư.

Khi ăn phải lạc nhiễm độc trong thời gian dài, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như: chán ăn, mệt mỏi, vàng da, đau tức vùng hạ sườn phải (vùng gan)… Nếu có những dấu hiệu này, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra sớm.

Vì vậy, người mắc ung thư tuyến giáp nên:

• Chỉ sử dụng lạc có nguồn gốc rõ ràng.
• Tránh ăn lạc có mùi lạ, vị đắng, mốc hoặc đổi màu.
• Bảo quản lạc ở nơi khô ráo, thoáng mát.

Ảnh hưởng của chất kháng dinh dưỡng

Trong lạc và các loại đậu nói chung có chứa acid phytic – một hợp chất có khả năng liên kết với khoáng chất như sắt, kẽm, canxi, làm giảm khả năng hấp thu của cơ thể.

Đối với người đang điều trị ung thư tuyến giáp, việc đảm bảo đủ vi chất dinh dưỡng là rất quan trọng để nâng cao thể trạng và hỗ trợ phục hồi. Do đó, nên:

• Ăn lạc với lượng vừa phải.
• Kết hợp đa dạng thực phẩm để cân bằng dinh dưỡng.
• Ưu tiên lạc rang chín kỹ hoặc chế biến đúng cách để giảm bớt hàm lượng chất kháng dinh dưỡng.

Nguy cơ dị ứng lạc

Dị ứng lạc tuy không phổ biến nhưng có thể gây phản ứng nghiêm trọng ở một số người. Các biểu hiện có thể bao gồm: nổi mề đay, ngứa, tê môi, buồn nôn, tiêu chảy, khó thở… Trong trường hợp nặng có thể dẫn đến sốc phản vệ.

Nếu sau khi ăn lạc xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, người bệnh cần ngừng sử dụng và đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Các loại protein có trong hạt lạc có nguy cơ gây ra dị ứng cao

Xem thêm

• Tuyến giáp có ăn được mật ong không? Hướng dẫn sử dụng an toàn
• Ung thư tuyến giáp có ăn được thịt gà không? Lưu ý khi dùng
• Người bị ung thư tuyến giáp có nên ăn rau cải không?

Kết luận

Tóm lại, câu hỏi ung thư tuyến giáp có được ăn lạc không không nên được trả lời một cách cực đoan theo hướng kiêng tuyệt đối. Với cơ sở khoa học hiện tại, lạc không phải là thực phẩm gây bất lợi cho người bệnh nếu sử dụng đúng cách và phù hợp với từng giai đoạn điều trị. Điều cốt lõi không nằm ở việc loại bỏ một loại thực phẩm cụ thể, mà ở việc xây dựng chế độ ăn cân bằng, kiểm soát khẩu phần hợp lý và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ nội tiết. Khi hiểu đúng bản chất vấn đề, người bệnh có thể yên tâm hơn trong lựa chọn dinh dưỡng và tập trung vào quá trình điều trị, phục hồi lâu dài.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Ung thư tuyến giáp có được ăn đậu phộng rang không?

Có thể ăn với lượng vừa phải, ưu tiên đậu phộng rang khô, không muối, không mốc.

Sau mổ tuyến giáp ăn lạc được không?

Được, nếu bệnh nhân không dị ứng. Lạc cung cấp protein hỗ trợ phục hồi. Tuy nhiên cần kiểm soát khẩu phần.

Lạc có làm khối u phát triển không?

Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy lạc kích thích phát triển ung thư tuyến giáp.

Đang điều trị iod phóng xạ có ăn lạc được không?

Trong giai đoạn áp dụng chế độ ăn ít iod trước điều trị, cần tuân thủ hướng dẫn bác sĩ. Sau điều trị, có thể ăn lại bình thường nếu không có chống chỉ định.