Ung thư cổ tử cung có cắt được không? Cách chăm sóc sau khi phẫu thuật

Ung thư cổ tử cung có cắt được không là câu hỏi khiến nhiều người bệnh và gia đình lo lắng ngay sau khi nhận kết quả chẩn đoán. Thực tế, phẫu thuật có thể là một phương án điều trị quan trọng đối với một số trường hợp, đặc biệt khi ung thư còn khu trú và có thể loại bỏ bằng phẫu thuật. Tuy nhiên, không phải người bệnh nào cũng cần hoặc có thể điều trị bằng cách cắt bỏ. Bác sĩ sẽ dựa trên giai đoạn bệnh, kích thước khối u, mức độ lan rộng, tình trạng hạch và sức khỏe tổng thể để xây dựng phác đồ phù hợp. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư phổ biến ở nữ giới. WHO ước tính khoảng 604.000 ca mắc mới và 280.000 ca tử vong trên toàn cầu trong năm 2024. Đồng thời, đây cũng là bệnh có khả năng chữa khỏi cao nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến việc “có cắt được hay không”, người bệnh nên hiểu rõ giai đoạn ung thư, mục tiêu của phẫu thuật và những yếu tố quyết định lựa chọn điều trị. Đây là cơ sở để chủ động trao đổi với bác sĩ và chuẩn bị tốt hơn cho quá trình điều trị.

Các phương pháp phẫu thuật điều trị ung thư cổ tử cung

Lựa chọn phương pháp phẫu thuật ung thư cổ tử cung phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, kích thước và vị trí khối u, tình trạng sức khỏe cũng như nhu cầu bảo tồn khả năng sinh sản của người bệnh. Không phải trường hợp nào cũng cần cắt bỏ toàn bộ tử cung. Với tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn rất sớm, bác sĩ có thể cân nhắc các kỹ thuật ít xâm lấn hơn.

Một số phương pháp thường được áp dụng gồm:

• Áp lạnh: Phương pháp này sử dụng nhiệt độ rất thấp để phá hủy các tế bào bất thường tại cổ tử cung. Kỹ thuật thường được chỉ định trong điều trị một số tổn thương tiền ung thư, đặc biệt khi tổn thương còn khu trú và chưa xâm lấn sâu.
• Điều trị bằng laser: Tia laser được sử dụng để loại bỏ hoặc phá hủy vùng mô cổ tử cung có tế bào bất thường. Tương tự áp lạnh, phương pháp này chủ yếu được cân nhắc đối với một số trường hợp tổn thương tiền ung thư hoặc bệnh ở giai đoạn rất sớm.
• Khoét chóp cổ tử cung: Bác sĩ tiến hành lấy một phần mô cổ tử cung có dạng hình nón để xét nghiệm và loại bỏ tổn thương. Phương pháp này vừa có giá trị chẩn đoán, vừa có thể điều trị một số trường hợp ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm. Ở những phụ nữ còn nhu cầu sinh con, khoét chóp có thể được cân nhắc khi đáp ứng đủ các tiêu chí chuyên môn.
• Cắt tử cung: Đây là một trong những phương pháp phẫu thuật quan trọng trong điều trị ung thư cổ tử cung xâm lấn. Tùy mức độ bệnh, bác sĩ có thể thực hiện cắt tử cung đơn giản hoặc cắt tử cung triệt để, đồng thời có thể lấy một số mô và hạch bạch huyết lân cận để đánh giá khả năng ung thư đã lan rộng hay chưa. Trong một số trường hợp, buồng trứng cũng có thể được xem xét xử lý tùy theo tuổi, tình trạng bệnh và kế hoạch điều trị.

Như vậy, cắt ung thư ở cổ tử cung không đồng nghĩa với việc tất cả người bệnh đều phải cắt bỏ toàn bộ tử cung. Việc lựa chọn kỹ thuật nào cần được cá thể hóa dựa trên giai đoạn ung thư, đặc điểm khối u và mục tiêu điều trị. Người bệnh nên được thăm khám và đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa ung bướu phụ khoa để có phương án phù hợp, hạn chế điều trị quá mức nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát bệnh.

Phẫu thuật là một lựa chọn điều trị phổ biến cho ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung có cắt được không?

Ung thư cổ tử cung có thể được điều trị bằng phẫu thuật trong nhiều trường hợp, đặc biệt khi khối u còn khu trú và chưa lan rộng đến các cơ quan ở xa. Tuy nhiên, không phải người bệnh nào cũng phù hợp với phẫu thuật. Bác sĩ sẽ căn cứ vào giai đoạn bệnh, kích thước và vị trí khối u, tình trạng hạch bạch huyết, sức khỏe tổng thể cũng như nhu cầu bảo tồn khả năng sinh sản để lựa chọn phương pháp phù hợp.

Tùy mức độ bệnh, phẫu thuật có thể chỉ loại bỏ cổ tử cung hoặc cần lấy rộng hơn, bao gồm tử cung, mô lân cận và các hạch bạch huyết. Một số trường hợp có thể bảo tồn tử cung, nhưng khả năng mang thai sau điều trị còn phụ thuộc vào loại phẫu thuật và tình trạng sức khỏe sinh sản của người bệnh.

Phẫu thuật cắt cổ tử cung

Cắt cổ tử cung, hay phẫu thuật cắt cổ tử cung triệt để, là lựa chọn có thể được cân nhắc ở một số bệnh nhân ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm có nhu cầu bảo tồn khả năng sinh sản.

Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ có thể loại bỏ cổ tử cung, một phần mô lành xung quanh và phần trên của âm đạo. Các hạch bạch huyết vùng chậu cũng có thể được lấy để đánh giá nguy cơ ung thư lan rộng. Phần còn lại của tử cung sau đó được nối với âm đạo.

Ưu điểm của phương pháp này là vẫn giữ lại được tử cung và buồng trứng trong những trường hợp phù hợp, do đó người bệnh có thể còn khả năng mang thai. Tuy nhiên, việc mang thai sau phẫu thuật cần được bác sĩ sản phụ khoa và ung bướu đánh giá kỹ vì nguy cơ biến chứng thai kỳ có thể cao hơn bình thường.

Phẫu thuật cắt tử cung

Khi ung thư không còn phù hợp với phương pháp bảo tồn cổ tử cung hoặc có nguy cơ tái phát cao hơn, bác sĩ có thể chỉ định cắt tử cung. Tùy đặc điểm khối u, phạm vi phẫu thuật có thể khác nhau.

Cắt tử cung toàn bộ: Loại bỏ toàn bộ tử cung và cổ tử cung. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể bảo tồn buồng trứng, đặc biệt ở người bệnh chưa mãn kinh và khi không có chỉ định phải loại bỏ buồng trứng.

Cắt tử cung triệt để: Đây là phẫu thuật có phạm vi rộng hơn, thường được cân nhắc đối với một số trường hợp ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm nhưng có nguy cơ xâm lấn. Bác sĩ có thể loại bỏ tử cung, cổ tử cung, phần trên của âm đạo cùng các mô và dây chằng lân cận. Hạch bạch huyết vùng chậu cũng có thể được lấy để kiểm tra tế bào ung thư.

Việc có cần cắt buồng trứng và ống dẫn trứng hay không sẽ được quyết định dựa trên tuổi, tình trạng buồng trứng, đặc điểm mô bệnh học và nguy cơ ung thư lan đến các cơ quan này.

Cắt hai buồng trứng và ống dẫn trứng

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật loại bỏ cả hai buồng trứng và ống dẫn trứng. Quyết định này không áp dụng cho tất cả bệnh nhân mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn loại ung thư, tuổi người bệnh, tình trạng buồng trứng và nguy cơ tế bào ung thư lan tới cơ quan này.

Đặc biệt, ở một số trường hợp ung thư cổ tử cung thuộc nhóm ung thư biểu mô tuyến, bác sĩ có thể cân nhắc kỹ hơn về việc bảo tồn buồng trứng do đặc điểm lan rộng của bệnh.

Phẫu thuật giảm nhẹ khi ung thư cổ tử cung tiến triển

Ở giai đoạn bệnh tiến triển hoặc khi khối u gây biến chứng tại vùng chậu, phẫu thuật đôi khi không nhằm mục tiêu loại bỏ hoàn toàn ung thư mà tập trung vào kiểm soát triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Chẳng hạn, khối u có thể gây rò giữa bàng quang và âm đạo, rò trực tràng - âm đạo hoặc chèn ép gây tắc nghẽn đường tiết niệu. Trong những tình huống này, bác sĩ có thể thực hiện các thủ thuật dẫn lưu hoặc mở đường lưu thông nước tiểu, phân nhằm hạn chế biến chứng và giúp người bệnh sinh hoạt thuận lợi hơn.

Như vậy, câu trả lời cho vấn đề ung thư cổ tử cung có cắt được không là có, nhưng khả năng phẫu thuật và phạm vi cắt bỏ phụ thuộc chủ yếu vào giai đoạn bệnh và đặc điểm khối u. Người bệnh không nên tự quyết định cắt bỏ cơ quan nào mà cần được hội chẩn bởi bác sĩ ung bướu và sản phụ khoa để cân nhắc đồng thời hiệu quả điều trị, nguy cơ biến chứng và nhu cầu bảo tồn chức năng sinh sản.

Những thay đổi về thể chất và tâm lý sau phẫu thuật ung thư cổ tử cung

Phẫu thuật là một trong những phương pháp điều trị quan trọng đối với nhiều trường hợp ung thư cổ tử cung, đặc biệt khi bệnh còn khu trú và đáp ứng điều kiện phẫu thuật. Vì vậy, với thắc mắc ung thư cổ tử cung có cắt được không, người bệnh cần được bác sĩ đánh giá giai đoạn bệnh, kích thước và vị trí khối u, tình trạng sức khỏe tổng thể trước khi lựa chọn phương pháp điều trị.

Sau phẫu thuật, cơ thể có thể xuất hiện một số thay đổi về giải phẫu, chức năng sinh lý và tâm lý. Mức độ ảnh hưởng ở mỗi người không giống nhau, phụ thuộc vào loại phẫu thuật, phạm vi mô được cắt bỏ và việc có kết hợp xạ trị hoặc các phương pháp điều trị khác hay không.

• Thay đổi ở âm đạo: Trong trường hợp cắt tử cung, phần trên của âm đạo được đóng kín để tạo thành vùng nối mới. Âm đạo có thể ngắn hơn trước, vì vậy một số phụ nữ có thể cảm thấy khác biệt khi quan hệ tình dục trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn khả năng quan hệ. Sau khi cơ thể hồi phục, nhiều phụ nữ vẫn có thể duy trì đời sống tình dục nếu không có chống chỉ định từ bác sĩ.
• Ảnh hưởng đến buồng trứng: Việc giữ lại hay cắt bỏ buồng trứng phụ thuộc vào tuổi, tình trạng buồng trứng, đặc điểm ung thư và kế hoạch điều trị. Ở phụ nữ còn trẻ, bác sĩ có thể cân nhắc bảo tồn buồng trứng trong những trường hợp phù hợp nhằm duy trì chức năng nội tiết. Ngược lại, nếu buồng trứng có nguy cơ bất thường hoặc việc cắt bỏ được đánh giá là cần thiết, bác sĩ sẽ trao đổi cụ thể với người bệnh trước phẫu thuật.
• Thay đổi chức năng bàng quang: Sau phẫu thuật vùng chậu, một số người có thể gặp tình trạng tiểu khó, tiểu chưa hết hoặc cần đặt sonde tiểu trong thời gian ngắn. Nguyên nhân có thể liên quan đến sự ảnh hưởng tạm thời lên các dây thần kinh kiểm soát bàng quang trong quá trình phẫu thuật. Những triệu chứng này thường được theo dõi và xử trí trong giai đoạn hồi phục. Các kỹ thuật phẫu thuật hiện đại có khả năng bảo tồn thần kinh cũng góp phần hạn chế nguy cơ rối loạn tiểu tiện.
• Thay đổi về chức năng và ham muốn tình dục: Phẫu thuật ung thư cổ tử cung không nhất thiết làm mất khả năng quan hệ tình dục. Cảm giác và ham muốn có thể thay đổi tùy từng người. Một số phụ nữ gần như không nhận thấy khác biệt, trong khi người khác có thể giảm ham muốn do đau, khô âm đạo, lo lắng hoặc thay đổi hình ảnh cơ thể. Nếu người bệnh được điều trị phối hợp với xạ trị vùng chậu, ảnh hưởng đến chức năng tình dục có thể rõ rệt hơn.
• Tác động đến tâm lý: Việc trải qua phẫu thuật ung thư có thể khiến người bệnh lo lắng về sức khỏe, khả năng sinh sản, ngoại hình và đời sống vợ chồng. Một số phụ nữ có thể cảm thấy mất tự tin hoặc khó thích nghi với việc không còn kinh nguyệt, đặc biệt khi chưa bước vào thời kỳ mãn kinh. Đây là những phản ứng tâm lý khá thường gặp và không nên xem nhẹ.

Người bệnh nên trao đổi thẳng thắn với bác sĩ về những thay đổi sau phẫu thuật thay vì tự chịu đựng hoặc lo lắng quá mức. Khi cần thiết, bác sĩ có thể hướng dẫn chăm sóc vùng chậu, phục hồi chức năng, kiểm soát các triệu chứng liên quan đến tình dục hoặc hỗ trợ tâm lý để giúp người bệnh thích nghi tốt hơn với cuộc sống sau điều trị.

Chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật ung thư cổ tử cung

Sau phẫu thuật ung thư cổ tử cung, người bệnh cần có thời gian để cơ thể hồi phục và thích nghi với những thay đổi sau điều trị. Mức độ chăm sóc cũng như thời gian phục hồi phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, phạm vi can thiệp, tình trạng sức khỏe và khả năng đáp ứng của từng người.

Có thể cần điều trị nội tiết thay thế sau phẫu thuật điều trị ung thư cổ tử cung

Nghỉ ngơi và vận động đúng cách

Trong những ngày đầu sau phẫu thuật, người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi, hạn chế các hoạt động gây mệt hoặc tạo áp lực lên vùng bụng và vùng chậu. Khi sức khỏe ổn định, có thể bắt đầu đi lại nhẹ nhàng trong phòng hoặc quanh nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Việc vận động sớm với cường độ phù hợp giúp hạn chế tình trạng nằm lâu, đồng thời hỗ trợ lưu thông máu và phục hồi thể lực.

Nếu phẫu thuật bằng đường mổ bụng, quá trình hồi phục thường kéo dài hơn. Sau khoảng vài tuần, người bệnh có thể từng bước tăng mức độ vận động nhưng vẫn cần tránh mang vác nặng, làm việc gắng sức hoặc đứng quá lâu. Không nên tự ý quay lại tập luyện thể thao cho đến khi bác sĩ đánh giá vết mổ và tình trạng phục hồi đã đảm bảo.

Với phẫu thuật nội soi, vết mổ thường nhỏ hơn nên thời gian phục hồi có thể ngắn hơn. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần tuân thủ lịch tái khám và các hướng dẫn riêng của bác sĩ thay vì chỉ dựa vào cảm giác khỏe hơn để trở lại sinh hoạt bình thường.

Chú ý giai đoạn hồi phục tại nhà

Thời gian trở lại công việc và sinh hoạt thường ngày không giống nhau ở mỗi người. Sau phẫu thuật mở, cơ thể có thể cần nhiều tuần để hồi phục hoàn toàn; trong khi đó, người bệnh phẫu thuật nội soi thường có khả năng trở lại các hoạt động nhẹ sớm hơn.

Trong thời gian này, cần giữ vết mổ sạch và khô, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, uống đủ nước và ngủ nghỉ hợp lý. Người bệnh cũng nên theo dõi các dấu hiệu bất thường như sốt, đau tăng dần, vết mổ sưng đỏ hoặc chảy dịch, chảy máu âm đạo bất thường, tiểu khó hay tình trạng mệt mỏi kéo dài để thông báo cho bác sĩ.

Việc hạn chế quan hệ tình dục, ngâm mình trong nước hoặc thực hiện các hoạt động gây áp lực lên vùng chậu cũng cần được duy trì cho đến khi bác sĩ xác nhận cơ thể đã hồi phục phù hợp.

Quan tâm đến sức khỏe tinh thần

Điều trị ung thư cổ tử cung không chỉ ảnh hưởng đến thể chất mà còn có thể tạo áp lực lớn về tâm lý. Người bệnh có thể lo lắng về khả năng tái phát, thay đổi cơ thể, khả năng sinh sản hoặc chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật.

Nếu thường xuyên cảm thấy buồn bã, mất hứng thú với những hoạt động trước đây, mất ngủ, thay đổi khẩu vị, mệt mỏi kéo dài, thu mình hoặc xuất hiện suy nghĩ tiêu cực, người bệnh nên chủ động trao đổi với bác sĩ. Phát hiện và hỗ trợ tâm lý sớm có thể giúp quá trình phục hồi thuận lợi hơn.

Mãn kinh sớm sau phẫu thuật

Ở phụ nữ chưa mãn kinh, nếu phẫu thuật phải loại bỏ cả hai buồng trứng, cơ thể có thể bước vào trạng thái mãn kinh do phẫu thuật. Do buồng trứng ngừng hoạt động đột ngột, các biểu hiện như bốc hỏa, đổ mồ hôi, khô âm đạo, rối loạn giấc ngủ hoặc thay đổi tâm trạng có thể xuất hiện rõ rệt.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc liệu pháp hormone thay thế để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, việc có sử dụng hormone hay không phải được đánh giá dựa trên loại ung thư, giai đoạn bệnh, phương pháp điều trị đã thực hiện và nguy cơ tái phát. Người bệnh không nên tự ý mua hoặc sử dụng thuốc nội tiết.

Bên cạnh đó, chế độ ăn cân đối, bổ sung thực phẩm giàu canxi và vitamin D khi cần thiết, duy trì vận động phù hợp và kiểm soát căng thẳng cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe xương và chất lượng cuộc sống sau điều trị.

Xem thêm

• Khám ung thư cổ tử cung có thật sự quan trọng không?
• Tầm soát ung thư cổ tử cung chảy máu có đáng lo ngại không?
• Cắt polyp cổ tử cung bao lâu thì khỏi​? Thủ thuật và các lưu ý cần biết

Kết luận

Ung thư cổ tử cung có cắt được không phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, kích thước khối u, mức độ xâm lấn, tình trạng hạch và sức khỏe tổng thể. Phẫu thuật có thể là lựa chọn điều trị quan trọng ở một số trường hợp, nhưng không phải bệnh nhân nào cũng cần hoặc phù hợp để phẫu thuật. Sau mổ, người bệnh cần chăm sóc vết mổ, ăn uống đầy đủ, vận động phù hợp và tái khám đúng lịch để theo dõi hồi phục cũng như nguy cơ tái phát. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, nên liên hệ bác sĩ thay vì tự xử lý tại nhà.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Ung thư cổ tử cung có cắt được không?

Có. Một số trường hợp, đặc biệt khi bệnh còn khu trú và phù hợp với phẫu thuật, có thể được điều trị bằng các phương pháp như khoét chóp, cắt cổ tử cung hoặc cắt tử cung.

Ung thư cổ tử cung có phải cắt tử cung không?

Không phải tất cả trường hợp đều phải cắt tử cung. Phương pháp điều trị được lựa chọn dựa trên giai đoạn và đặc điểm cụ thể của bệnh.

Sau phẫu thuật ung thư cổ tử cung có cần hóa trị không?

Có thể có hoặc không. Bác sĩ sẽ căn cứ vào kết quả giải phẫu bệnh, tình trạng hạch và các yếu tố nguy cơ để quyết định có cần điều trị bổ trợ hay không.

Sau mổ ung thư cổ tử cung cần chăm sóc như thế nào?

Người bệnh nên nghỉ ngơi, vận động nhẹ theo hướng dẫn, chăm sóc vết mổ đúng cách, ăn uống đủ chất, dùng thuốc theo đơn và tái khám đúng lịch.