Phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú: Phương pháp, quy trình và rủi ro

Nhận kết quả chẩn đoán "Ung thư tuyến giáp thể nhú" (Papillary Thyroid Carcinoma - PTC) chắc chắn là một cú sốc tâm lý lớn đối với bất kỳ ai. Tuy nhiên, trong y khoa, đây được mệnh danh là loại ung thư "hạnh phúc" nhất vì tiên lượng điều trị cực kỳ khả quan. Theo số liệu từ Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân ung thư tuyến giáp thể nhú giai đoạn sớm lên đến gần 100%. Chìa khóa để đạt được con số ấn tượng đó nằm ở việc phát hiện sớm và can thiệp ngoại khoa chính xác. Phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú không chỉ đơn thuần là cắt bỏ khối u, mà là một quy trình kỹ thuật cao đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về bảo tồn giọng nói, tuyến cận giáp và thẩm mỹ vùng cổ. Bài viết chuyên sâu dưới đây, Thuốc Ung Thư sẽ cung cấp cho bạn bức tranh toàn cảnh về phương pháp điều trị này, giúp bạn và người thân vững tâm hơn trước khi bước vào phòng mổ.

Ung thư tuyến giáp thể nhú là gì?

Ung thư tuyến giáp thể nhú là dạng ung thư thường gặp nhất của tuyến giáp, hình thành từ các tế bào nang giáp và có đặc điểm mô học là các cấu trúc dạng nhú khi quan sát dưới kính hiển vi. Đây là loại ung thư tiến triển chậm, chủ yếu lan đến hạch bạch huyết vùng cổ và rất hiếm khi di căn xa đến các cơ quan khác.

Nhờ tốc độ phát triển chậm và khả năng đáp ứng tốt với điều trị, ung thư tuyến giáp thể nhú được đánh giá là có tiên lượng khả quan. Nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm và điều trị đúng cách, tỷ lệ sống sau 10 năm có thể đạt khoảng 90 – 95%, mang lại cơ hội hồi phục cao cho người bệnh.

Bệnh có thể gặp ở nhiều độ tuổi khác nhau nhưng phổ biến nhất là phụ nữ từ 30 đến 50 tuổi, với tỷ lệ mắc cao hơn nam giới khoảng 3 lần. Trong đa số trường hợp, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát và điều trị hiệu quả nếu tuân thủ phác đồ điều trị phù hợp, thường kết hợp giữa phẫu thuật và các phương pháp hỗ trợ khác.

Ở giai đoạn đầu, ung thư tuyến giáp thể nhú thường diễn tiến âm thầm và ít gây triệu chứng rõ rệt. Khi khối u phát triển lớn hơn, người bệnh có thể xuất hiện một số biểu hiện như:

• Khối u hoặc vùng sưng bất thường ở cổ: Thường là dấu hiệu đầu tiên, có thể được phát hiện tình cờ khi tự sờ hoặc trong các lần khám sức khỏe định kỳ.
• Khó nuốt hoặc cảm giác vướng khi ăn uống: Do khối u chèn ép thực quản.
• Khàn giọng kéo dài: Xuất hiện khi khối u ảnh hưởng đến dây thần kinh thanh quản.
• Hạch bạch huyết vùng cổ sưng to: Đây là đặc điểm khá điển hình vì ung thư tuyến giáp thể nhú có xu hướng lan sớm đến hạch cổ.
• Cảm giác căng tức hoặc đau nhẹ ở vùng cổ: Dù không phổ biến, nhưng vẫn có thể gặp ở một số bệnh nhân.

Việc phát hiện sớm ung thư tuyến giáp thể nhú đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Các phương pháp chẩn đoán thường được sử dụng bao gồm:

• Siêu âm tuyến giáp để đánh giá kích thước, hình dạng và đặc điểm khối u
• Xét nghiệm máu nhằm kiểm tra chức năng tuyến giáp
• Sinh thiết tế bào bằng kim nhỏ (FNA) giúp xác định chính xác bản chất tổn thương

Chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường hoặc kiểm tra sức khỏe định kỳ sẽ giúp phát hiện bệnh sớm, từ đó tăng khả năng điều trị thành công và giảm nguy cơ biến chứng.

Khối u ác tính nằm trong nhu mô tuyến giáp

Khi nào nên phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú?

Trong điều trị ung thư tuyến giáp thể nhú, phẫu thuật vẫn là phương pháp đóng vai trò then chốt, giúp loại bỏ tổn thương nguyên phát và giảm nguy cơ tái phát lâu dài. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều cần can thiệp ngay. Với những khối u rất nhỏ (dưới 1cm), phát triển chậm và chưa ghi nhận di căn, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi chủ động dưới sự giám sát chặt chẽ.

Ngược lại, phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú thường được chỉ định trong các tình huống sau:

• Kích thước khối u trên 1cm: Khi u lớn hơn 1cm, nguy cơ xâm lấn mô lân cận và lan đến hạch bạch huyết tăng lên, do đó phẫu thuật là lựa chọn điều trị phù hợp nhằm kiểm soát bệnh hiệu quả.
• Có di căn hạch vùng cổ: Trường hợp tế bào ung thư đã lan đến hạch bạch huyết, bác sĩ thường chỉ định cắt tuyến giáp kết hợp nạo vét hạch cổ để hạn chế nguy cơ tiến triển và tái phát.
• Xuất hiện triệu chứng chèn ép: Nếu khối u gây khó nuốt, khó thở, khàn tiếng hoặc ảnh hưởng đến dây thần kinh thanh quản, phẫu thuật giúp giải phóng chèn ép và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
• Kết quả sinh thiết xác định ác tính: Khi chọc hút tế bào hoặc sinh thiết cho kết luận ung thư tuyến giáp thể nhú, phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp là bước điều trị nền tảng, thường được ưu tiên sớm.

Việc lựa chọn thời điểm và phạm vi phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú cần được cá nhân hóa, dựa trên đặc điểm khối u, giai đoạn bệnh và tình trạng sức khỏe tổng thể của từng bệnh nhân, nhằm đạt hiệu quả điều trị tối ưu và an toàn lâu dài.

Các phương pháp phẫu thuật trong điều trị ung thư tuyến giáp thể nhú

Ung thư tuyến giáp thể nhú được đánh giá là thể ung thư có tiên lượng rất khả quan. Nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng phác đồ, tỷ lệ sống sau 10 năm có thể đạt tới 90–95%. Kết quả điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi người bệnh, kích thước và mức độ xâm lấn của khối u, cũng như khả năng đáp ứng với liệu pháp hormone sau phẫu thuật.

Trên cơ sở thăm khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và đánh giá giai đoạn bệnh, bác sĩ sẽ cân nhắc lựa chọn phương pháp phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú phù hợp nhằm đạt hiệu quả điều trị tối ưu và hạn chế nguy cơ tái phát.

Các phương pháp phẫu thuật thường được áp dụng bao gồm:

• Cắt toàn bộ tuyến giáp: Đây là chỉ định phổ biến trong các trường hợp khối u có kích thước lớn, xâm lấn nhiều vị trí hoặc nguy cơ tái phát cao. Việc loại bỏ hoàn toàn tuyến giáp giúp giảm tối đa khả năng sót tế bào ung thư. Sau phẫu thuật, người bệnh cần sử dụng hormone tuyến giáp thay thế lâu dài để duy trì hoạt động chuyển hóa của cơ thể.
• Cắt thùy tuyến giáp có u: Áp dụng khi ung thư còn khu trú, kích thước nhỏ và chỉ giới hạn ở một bên tuyến giáp. Phương pháp này giúp bảo tồn một phần chức năng tuyến giáp tự nhiên, tuy nhiên bệnh nhân vẫn cần được theo dõi định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu tái phát.
• Nạo vét hạch cổ: Trong trường hợp ung thư đã lan đến hạch bạch huyết vùng cổ, bác sĩ sẽ tiến hành nạo vét các hạch nghi ngờ nhằm kiểm soát sự lan rộng của bệnh, đồng thời hỗ trợ cải thiện tiên lượng lâu dài.

Việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn đóng vai trò quan trọng trong chất lượng sống của người bệnh sau này.

Tiên lượng của ung thư tuyến giáp thể nhú rất tốt

Quy trình phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chủ yếu đối với ung thư tuyến giáp thể nhú, giúp loại bỏ triệt để khối u và hạn chế nguy cơ tái phát. Để ca mổ diễn ra an toàn và hiệu quả, người bệnh sẽ được chuẩn bị kỹ lưỡng trước, trong và sau phẫu thuật.

Chuẩn bị trước phẫu thuật

Trước khi tiến hành phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú, bệnh nhân sẽ trải qua các bước thăm khám và tư vấn cần thiết, bao gồm:

• Đánh giá sức khỏe tổng quát: Bác sĩ thực hiện khám lâm sàng, xét nghiệm máu, siêu âm tuyến giáp; trong một số trường hợp có thể chỉ định chụp CT hoặc MRI để đánh giá mức độ lan rộng của khối u.
• Tư vấn chuyên sâu: Người bệnh được giải thích chi tiết về phương pháp phẫu thuật, những rủi ro có thể gặp phải cũng như kế hoạch chăm sóc sau mổ.
• Nhịn ăn trước mổ: Bệnh nhân cần nhịn ăn tối thiểu 6 giờ trước khi phẫu thuật theo đúng hướng dẫn của bác sĩ gây mê.

Quá trình phẫu thuật

Thời gian phẫu thuật thường kéo dài khoảng 2–4 giờ, tùy thuộc vào phạm vi tổn thương và kỹ thuật được áp dụng. Bác sĩ sẽ rạch một đường nhỏ ở vùng cổ để tiếp cận tuyến giáp, sau đó loại bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp chứa khối u. Trong trường hợp ung thư đã lan đến hạch bạch huyết, các hạch nghi ngờ cũng sẽ được nạo vét để đảm bảo điều trị triệt để.

Sau khi phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn chăm sóc để hồi phục nhanh chóng:

• Theo dõi tại bệnh viện: Thông thường bệnh nhân sẽ nằm viện từ 1–2 ngày để bác sĩ theo dõi tình trạng sức khỏe và phát hiện sớm các biến chứng nếu có.
• Chăm sóc vết mổ: Giữ vết mổ sạch, khô, tránh va chạm và tái khám đúng lịch hẹn.
• Sử dụng thuốc: Bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm và hormone tuyến giáp nhằm duy trì hoạt động nội tiết ổn định sau mổ.

Rủi ro và biến chứng có thể gặp

Mặc dù phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú được đánh giá là tương đối an toàn, vẫn tồn tại một số biến chứng cần lưu ý:

• Nhiễm trùng vết mổ: Có thể phòng ngừa bằng cách vệ sinh đúng cách và sử dụng thuốc theo chỉ định.
• Tổn thương dây thần kinh thanh quản: Gây khàn giọng hoặc thay đổi giọng nói, đa số là tạm thời.
• Suy tuyến cận giáp: Dẫn đến hạ canxi máu, người bệnh cần được bổ sung canxi và vitamin D theo hướng dẫn của bác sĩ.

Sau phẫu thuật, người bệnh có thể bị khàn giọng hoặc khó thở tạm thời

Chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú

Sau phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú, việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục và phòng ngừa tái phát. Người bệnh cần kết hợp hợp lý giữa chế độ dinh dưỡng, vận động và tái khám theo chỉ định của bác sĩ.

Về dinh dưỡng, trong những ngày đầu sau mổ, nên ưu tiên các món ăn mềm, dễ tiêu hóa để giảm áp lực lên hệ tiêu hóa. Khi cơ thể dần ổn định, cần bổ sung đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất nhằm hỗ trợ tái tạo mô và nâng cao sức đề kháng. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể khuyến cáo hạn chế thực phẩm giàu i-ốt để phục vụ cho quá trình điều trị tiếp theo, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn này.

Về vận động, sau phẫu thuật, người bệnh nên tránh các hoạt động gắng sức hoặc mang vác nặng trong khoảng 4–6 tuần đầu. Thay vào đó, những bài tập nhẹ nhàng như đi bộ chậm mỗi ngày sẽ giúp cải thiện tuần hoàn máu, giảm mệt mỏi và hỗ trợ quá trình phục hồi tổng thể.

Bên cạnh chăm sóc tại nhà, tái khám định kỳ là yếu tố không thể bỏ qua sau phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú. Người bệnh thường được hẹn tái khám sau 1–2 tuần để kiểm tra tình trạng vết mổ và điều chỉnh liều hormone nếu cần. Ngoài ra, các xét nghiệm máu, siêu âm hoặc các phương tiện chẩn đoán khác sẽ được thực hiện định kỳ nhằm theo dõi chức năng tuyến giáp và phát hiện sớm nguy cơ tái phát.

Việc tuân thủ đầy đủ hướng dẫn chăm sóc và lịch tái khám không chỉ giúp người bệnh hồi phục tốt hơn mà còn góp phần nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài.

Xem thêm

• Xạ trị ung thư tuyến giáp: Quy trình và những lưu ý cần biết
• Ung thư tuyến giáp thể nhú sống được bao lâu? Tiên lượng sống
• Giải đáp: Ung thư tuyến giáp thể nhú có nguy hiểm không?

Kết luận

Phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể nhú không phải là dấu chấm hết, mà là sự khởi đầu cho một hành trình sống khỏe mạnh trở lại. Với tỷ lệ chữa khỏi cực cao, điều quan trọng nhất không phải là nỗi sợ hãi, mà là sự lựa chọn sáng suốt: Chọn đúng bác sĩ, tuân thủ đúng phác đồ.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ) về phẫu thuật ung thư tuyến giáp

Sau phẫu thuật bao lâu thì tôi có thể nói chuyện được?

Bạn có thể nói chuyện ngay sau khi tỉnh thuốc mê. Tuy nhiên, nên hạn chế nói nhiều, nói to trong vài ngày đầu để dây thanh âm được nghỉ ngơi, giảm phù nề.

Mổ ung thư tuyến giáp có đau lắm không?

Mức độ đau thường ở mức trung bình và thấp hơn nhiều so với mổ ổ bụng hay chỉnh hình. Hầu hết bệnh nhân chỉ cần dùng thuốc giảm đau Paracetamol thông thường và có thể đi lại, sinh hoạt nhẹ nhàng ngay ngày hôm sau.

Chi phí phẫu thuật ung thư tuyến giáp là bao nhiêu?

Chi phí dao động tùy thuộc vào phương pháp mổ (mổ hở hay nội soi), bệnh viện (công hay tư) và bảo hiểm y tế. Tại Việt Nam, một ca mổ hở trọn gói thường dao động từ 10 - 20 triệu đồng (Bệnh viện công) đến 30 - 50 triệu đồng (Bệnh viện tư/Quốc tế).