Ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ​: Dấu hiệu và điều trị

Trong thực hành lâm sàng, không ít người bệnh tìm đến bác sĩ vì một khối hạch cổ to lên chậm rãi, không đau, tưởng chừng vô hại. Chỉ đến khi siêu âm hoặc chọc hút tế bào, họ mới bất ngờ nhận được chẩn đoán: ung thư tuyến giáp thể nhú đã di căn hạch cổ. Ung thư tuyến giáp thể nhú vốn được xem là loại ung thư có tiên lượng tốt, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc có thể chủ quan, đặc biệt khi đã xuất hiện di căn hạch. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy di căn hạch cổ xuất hiện rất sớm, đôi khi là dấu hiệu đầu tiên của bệnh, ngay cả khi khối u tại tuyến giáp còn rất nhỏ.

Bài viết này, Thuốc Ung Thư xây dựng dựa trên kinh nghiệm lâm sàng, dữ liệu y khoa và hướng dẫn điều trị hiện hành, nhằm giúp người đọc hiểu đúng bản chất ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ, nhận diện sớm các dấu hiệu quan trọng và có cái nhìn thực tế về mức độ nguy hiểm và hướng xử trí.

Tổng quan về ung thư tuyến giáp thể nhú

Ung thư tuyến giáp thể nhú là gì?

Ung thư tuyến giáp thể nhú (Papillary Thyroid Carcinoma – PTC) là dạng ung thư phát sinh từ tế bào biểu mô nang tuyến giáp, đặc trưng bởi cấu trúc dạng nhú khi quan sát trên mô bệnh học.

Từ góc độ chuyên môn, thể ung thư này có một số đặc điểm rất “đặc biệt”:

• Tốc độ phát triển chậm
• Ít di căn xa (phổi, xương) trong giai đoạn sớm
• Rất hay di căn hạch cổ

Chính đặc điểm cuối cùng này khiến nhiều ca bệnh bị phát hiện muộn hoặc điều trị chưa triệt để, dẫn đến tái phát sau này.

Ung thư tuyến giáp thể nhú là dạng phổ biến nhất

Mức độ phổ biến và đối tượng thường gặp

Theo các thống kê ung thư học: Ung thư tuyến giáp thể nhú chiếm khoảng 80–85% tổng số ca ung thư tuyến giáp

Thường gặp ở:

• Nữ giới (tỷ lệ nữ : nam ≈ 3 : 1)
• Độ tuổi 30–50
• Tuy nhiên, người trẻ tuổi (<30) vẫn có thể mắc bệnh, thậm chí di căn hạch cổ nhiều hơn người lớn tuổi

Một số yếu tố nguy cơ thường gặp:

• Tiền sử chiếu xạ vùng cổ (đặc biệt thời thơ ấu)
• Gia đình có người mắc ung thư tuyến giáp
• Có bệnh lý tuyến giáp nền (bướu giáp, viêm giáp tự miễn)

Kinh nghiệm lâm sàng cho thấy: không ít bệnh nhân hoàn toàn khỏe mạnh, không triệu chứng, chỉ tình cờ phát hiện hạch cổ khi soi gương hoặc khám sức khỏe định kỳ.

Vì sao ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ lại dễ?

Đây là câu hỏi rất nhiều người bệnh đặt ra, và câu trả lời nằm ở giải phẫu và sinh học khối u.

• Tuyến giáp có hệ thống bạch huyết dày đặc
• Tế bào ung thư thể nhú: Ít xâm nhập sớm vào mạch máu, nhưng lan theo đường bạch huyết rất sớm

Do đó, tế bào ung thư thường:

• Di chuyển từ tuyến giáp
• Đến hạch cổ trung tâm
• Sau đó lan sang hạch cổ bên

Trong nhiều trường hợp, hạch cổ đã di căn trong khi u tuyến giáp chỉ vài milimet, rất khó phát hiện bằng tay.

Di căn hạch cổ là gì?

Di căn hạch cổ là tình trạng các tế bào ung thư từ khối u nguyên phát (như tuyến giáp, phổi, vòm họng, dạ dày) lan rộng và phát triển tại các hạch bạch huyết vùng cổ. Đây là dấu hiệu ung thư đã tiến triển (thường giai đoạn 3-4), xuất hiện khối u sưng cứng, không đau, cần can thiệp điều trị chuyên sâu. 

Ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ sống được bao lâu?

Thời gian sống của người mắc ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ không có một con số cố định cho tất cả mọi trường hợp. Trên thực tế, tiên lượng bệnh chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như: thể mô bệnh học, giai đoạn phát hiện, mức độ lan rộng của hạch di căn, tình trạng sức khỏe toàn thân, các bệnh lý nền kèm theo cũng như khả năng đáp ứng với phác đồ điều trị.

Di căn hạch cổ thường được xếp vào giai đoạn bệnh tiến triển tại chỗ – vùng, chưa phải là giai đoạn di căn xa. Nhờ đặc tính tiến triển chậm và đáp ứng điều trị tốt, nhiều trường hợp vẫn đạt được tiên lượng rất khả quan, đặc biệt khi được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách.

Theo các thống kê y khoa, tỷ lệ sống sau 5 năm của người bệnh ung thư tuyến giáp có di căn hạch cổ thay đổi tùy theo từng thể bệnh, cụ thể:

• Ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ: Tỷ lệ sống sau 5 năm có thể lên tới khoảng 99%, cho thấy tiên lượng rất tốt.
• Ung thư tuyến giáp thể nang: Khoảng 98%.
• Ung thư tuyến giáp thể tủy: Khoảng 90%.
• Ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa: Tiên lượng xấu hơn, tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ khoảng 9%.

Nhìn chung, với sự tiến bộ của y học hiện đại, phần lớn người bệnh ung thư tuyến giáp thể nhú, kể cả khi đã di căn hạch cổ, vẫn có cơ hội kiểm soát bệnh lâu dài và duy trì chất lượng sống tốt nếu được theo dõi và điều trị đầy đủ.

Dấu hiệu ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ

Dấu hiệu chính của ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ bao gồm xuất hiện hạch cứng, không đau, di động kém ở cổ (thường cùng bên u), khàn tiếng kéo dài, nuốt vướng hoặc khó thở do chèn ép. Hạch di căn không teo nhỏ sau vài tuần, có thể sờ thấy ở cổ hoặc khu vực xung quanh. 

Các dấu hiệu chi tiết:

• Hạch cổ sưng to: Đây là dấu hiệu phổ biến nhất. Hạch di căn thường cứng, không đau, cố định hoặc kém di động, và tồn tại dai dẳng nhiều tháng.
• Khàn tiếng, mất tiếng: Khối u hoặc hạch di căn chèn ép vào dây thần kinh thanh quản quặt ngược.
• Nuốt vướng, khó nuốt, đau họng: Hạch hoặc khối u chèn ép thực quản.
• Khó thở: Hạch chèn ép vào khí quản.
• U tuyến giáp rõ: Sờ thấy khối cứng ở vùng trước cổ.
• Đau vùng cổ, tai: Đau lan tỏa do u chèn ép hoặc xâm lấn.

Dấu hiệu ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ như khó thở, khàn tiếng,..

Điều trị ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ hiện nay ra sao?

Trong các trường hợp ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ, mục tiêu điều trị không chỉ dừng lại ở việc loại bỏ khối u nguyên phát mà còn hướng tới kiểm soát tổn thương hạch, giảm nguy cơ tái phát và đảm bảo chất lượng sống lâu dài cho người bệnh.

Phẫu thuật vẫn là nền tảng quan trọng nhất. Tùy mức độ lan rộng, bác sĩ có thể chỉ định cắt toàn bộ hoặc bán phần tuyến giáp, đồng thời tiến hành nạo vét hạch cổ nhằm loại bỏ tối đa các ổ tế bào ung thư.

Sau phẫu thuật, điều trị bằng Iốt phóng xạ (RAI) thường được cân nhắc để tiêu diệt những tế bào ung thư còn sót lại mà phẫu thuật chưa thể loại bỏ hoàn toàn, qua đó làm giảm đáng kể nguy cơ tái phát.

Bên cạnh đó, liệu pháp hormone tuyến giáp được sử dụng lâu dài nhằm bù đắp lượng hormone bị thiếu hụt sau phẫu thuật, đồng thời giúp ức chế sự phát triển của tế bào ung thư còn tiềm ẩn.

Trong những trường hợp bệnh tiến triển nặng, di căn xa hoặc không đáp ứng tốt với các phương pháp tiêu chuẩn, xạ trị ngoài hoặc hóa trị có thể được áp dụng như biện pháp hỗ trợ để kiểm soát bệnh.

Để đạt hiệu quả điều trị tối ưu, người bệnh cần tuân thủ chặt chẽ phác đồ được chỉ định, tái khám định kỳ và theo dõi sát sao cùng bác sĩ chuyên khoa trong suốt quá trình điều trị.

Có thể phòng tránh ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ hay không?

Hiện nay, y học vẫn chưa ghi nhận phương pháp nào có thể phòng ngừa tuyệt đối ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ. Tuy nhiên, việc chủ động xây dựng lối sống lành mạnh và kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể góp phần làm giảm khả năng mắc bệnh, đồng thời hỗ trợ phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường để can thiệp kịp thời.

Hạn chế phơi nhiễm bức xạ và hóa chất độc hại: Những người làm việc trong môi trường có tia bức xạ hoặc nguy cơ tiếp xúc phóng xạ cần tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn lao động, sử dụng đầy đủ thiết bị bảo hộ để giảm thiểu tác động tiêu cực lên tuyến giáp.

Duy trì chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học: Bổ sung thực phẩm giàu i-ốt như hải sản, rong biển, kết hợp rau xanh, trái cây tươi và các loại hạt chứa khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Song song đó, nên hạn chế thức ăn chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ và chất béo bão hòa. Tập luyện thể dục đều đặn giúp nâng cao sức đề kháng và kiểm soát cân nặng hiệu quả.

Tránh xa rượu bia và thuốc lá: Việc sử dụng các chất kích thích này không chỉ làm suy giảm sức khỏe tổng thể mà còn làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh ung thư, bao gồm các bệnh lý ác tính liên quan đến tuyến giáp.

Thăm khám sức khỏe định kỳ: Chủ động kiểm tra sức khỏe và tầm soát ung thư giúp phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng bệnh.

Chủ động tầm soát và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường

Xem thêm

• Giải đáp: Ung thư tuyến giáp thể nhú có nguy hiểm không?
• Ung thư tuyến giáp thể nhú sống được bao lâu? Tiên lượng sống
• Người bị ung thư tuyến giáp thể nhú kiêng ăn gì để mau hồi phục?

Kết luận

Ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ là tình trạng thường gặp nhưng có tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng chiến lược. Việc nhận biết sớm dấu hiệu bất thường ở tuyến giáp và hạch cổ, kết hợp điều trị phẫu thuật triệt để và theo dõi lâu dài, đóng vai trò quyết định trong việc giảm nguy cơ tái phát và duy trì chất lượng sống. Chủ động thăm khám tại cơ sở chuyên khoa uy tín ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ chính là bước quan trọng giúp kiểm soát hiệu quả ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ về lâu dài.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Ung thư tuyến giáp thể nhú di căn hạch cổ có chữa khỏi không?

Có. Phần lớn bệnh nhân được kiểm soát bệnh tốt và sống lâu dài nếu điều trị đúng.

Sau phẫu thuật có sống bình thường không?

Hoàn toàn có thể sinh hoạt, làm việc, mang thai (ở nữ) nếu dùng thuốc và theo dõi đúng.

Di căn hạch cổ có dễ tái phát không?

Có nguy cơ cao hơn, nhưng có thể kiểm soát tốt nếu nạo hạch triệt để và theo dõi sát.