Ung thư vòm họng có mấy giai đoạn? Phân loại,triệu chứng và tiên lượng

Rất nhiều người bệnh ung thư vòm họng chia sẻ rằng, những triệu chứng đầu tiên của họ chỉ đơn giản là đau họng dai dẳng, nghẹt mũi một bên hoặc ù tai nhẹ. Vì chủ quan và nghĩ đó là bệnh tai mũi họng thông thường, không ít trường hợp chỉ đi khám khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Thực tế lâm sàng cho thấy, giai đoạn phát hiện bệnh là yếu tố then chốt quyết định khả năng điều trị và tiên lượng sống. Bài viết dưới đây, Thuốc Ung Thư sẽ giúp bạn hiểu rõ ung thư vòm họng có mấy giai đoạn, đặc điểm từng giai đoạn, dấu hiệu nhận biết và ý nghĩa của việc phát hiện sớm dưới góc nhìn chuyên môn, dễ hiểu nhưng vẫn đảm bảo độ chính xác y khoa.

Ung thư vòm họng có mấy giai đoạn

Ung thư vòm họng có mấy giai đoạn? Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm bởi việc xác định chính xác giai đoạn bệnh đóng vai trò then chốt trong việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cũng như tiên lượng khả năng sống cho người bệnh.

Ung thư vòm họng là một bệnh ung thư ác tính thường gặp trong nhóm ung thư vùng đầu – cổ. Bệnh có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi khác nhau, tuy nhiên tỷ lệ mắc cao nhất ghi nhận ở nhóm người trưởng thành từ khoảng 30 đến 55 tuổi. Đây cũng là độ tuổi chiếm phần lớn số ca được chẩn đoán trong thực tế lâm sàng.

Việc phân chia giai đoạn ung thư vòm họng được thực hiện dựa trên mức độ tiến triển của khối u. Trong đó, các bác sĩ sẽ đánh giá đồng thời ba yếu tố chính gồm: vị trí và kích thước khối u nguyên phát, tình trạng di căn hạch bạch huyết vùng cổ và khả năng di căn đến các cơ quan xa trong cơ thể. Dựa trên những tiêu chí này, theo phân loại của Hiệp hội Phòng chống Ung thư Quốc tế (UICC), ung thư vòm họng được chia thành 4 giai đoạn, từ giai đoạn sớm đến giai đoạn muộn.

Hiểu rõ ung thư vòm họng có mấy giai đoạn không chỉ giúp người bệnh chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe mà còn góp phần nâng cao hiệu quả điều trị nếu được phát hiện kịp thời.

Giai đoạn I

Ở giai đoạn sớm, khối u chỉ khu trú trong vùng vòm họng. Chưa ghi nhận tình trạng di căn hạch bạch huyết vùng cổ và cũng chưa có dấu hiệu ung thư lan đến các cơ quan xa.

Giai đoạn II

Giai đoạn này được chia thành hai mức độ:

• Giai đoạn IIA: Khối u đã lan ra ngoài vòm họng, xâm lấn các mô mềm lân cận như hốc mũi, khoang miệng hoặc khoảng cận hầu. Tuy nhiên, chưa phát hiện di căn hạch và cũng chưa có di căn xa.
• Giai đoạn IIB: Ung thư có thể vẫn còn giới hạn trong vòm họng hoặc đã lan sang khoang miệng, hốc mũi hay khoảng cận hầu. Ở giai đoạn này, có thể xuất hiện một hoặc nhiều hạch cổ cùng bên, kích thước không quá 6 cm, còn di động và nằm phía trên hố thượng đòn. Bệnh vẫn chưa di căn đến các cơ quan ở xa.

Giai đoạn III

Ung thư vòm họng giai đoạn III có mức độ tiến triển nặng hơn, với một trong các biểu hiện sau:

• Khối u khu trú hoặc xâm lấn ra các vùng lân cận (khoang miệng, hốc mũi, khoảng cận hầu) và xuất hiện hạch cổ ở cả hai bên, kích thước không vượt quá 6 cm, còn di động, nằm trên hố thượng đòn.
• Hoặc khối u đã xâm lấn vào các cấu trúc xương, xoang cạnh mũi, có thể chưa có hạch hoặc có hạch cổ một bên hay hai bên (đường kính không quá 6 cm).

Ở giai đoạn này, ung thư vẫn chưa di căn xa.

Giai đoạn IV

Đây là giai đoạn muộn, được chia thành ba mức độ:

• Giai đoạn IVA: Khối u xâm lấn vào nội sọ hoặc ảnh hưởng đến các dây thần kinh sọ não. Có thể kèm theo hạch cổ một bên hoặc hai bên, nhưng kích thước hạch không quá 6 cm. Chưa có di căn xa.
• Giai đoạn IVB: Ung thư có kích thước bất kỳ, hạch cổ lớn hơn 6 cm hoặc xuất hiện hạch ở hố thượng đòn, tuy nhiên vẫn chưa ghi nhận di căn đến các cơ quan khác.
• Giai đoạn IVC: Bệnh ung thư đã lan rộng, có thể xuất hiện ở bất kỳ hạch bạch huyết nào và đã di căn đến các cơ quan ở xa như phổi, gan, xương…

Xem thêm

• Ung thư vòm họng giai đoạn đầu: Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị
• Ung thư vòm họng giai đoạn cuối: Triệu chứng, tiên lượng và điều trị

Triệu chứng thường gặp của ung thư vòm họng

Theo các chuyên gia tai mũi họng, biểu hiện của ung thư vòm họng khá đa dạng và có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc phối hợp nhiều triệu chứng, tùy thuộc vào vị trí khối u cũng như mức độ tiến triển của bệnh. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu này có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán, đặc biệt khi đánh giá ung thư vòm họng có mấy giai đoạn và khả năng điều trị hiệu quả.

• Ở vùng mũi – họng, người bệnh có thể gặp tình trạng nghẹt mũi kéo dài một bên, chảy nước mũi lẫn máu hoặc cảm giác dịch chảy xuống họng, đôi khi kèm khàn tiếng bất thường.
• Về tai, các triệu chứng thường gặp gồm giảm thính lực, ù tai, đau tai âm ỉ hoặc viêm tai giữa tái phát nhiều lần không rõ nguyên nhân.
• Khi khối u xâm lấn hoặc chèn ép dây thần kinh, người bệnh có thể xuất hiện các rối loạn thần kinh như nhìn đôi, tê bì vùng mặt.
• Ngoài ra, nổi hạch ở cổ là dấu hiệu khá phổ biến, hạch có thể cứng, to dần theo thời gian và thường không gây đau.
• Ở giai đoạn muộn, khi bệnh đã di căn, người bệnh có thể sụt cân nhanh, mệt mỏi, chán ăn, đau xương hoặc ho khan kéo dài.

Việc theo dõi sát các triệu chứng bất thường và thăm khám sớm sẽ giúp phát hiện bệnh kịp thời, từ đó xác định chính xác ung thư vòm họng có mấy giai đoạn và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Giảm thính lực có thể cảnh báo triệu chứng ung thư vòm họng

Xem thêm thông tin chi tiết: Triệu chứng ung thư vòm họng dễ bị bỏ qua

Chẩn đoán ung thư vòm họng

Để xác định chính xác ung thư vòm họng cũng như đánh giá mức độ tiến triển của bệnh (liên quan trực tiếp đến vấn đề ung thư vòm họng có mấy giai đoạn), bác sĩ sẽ kết hợp nhiều phương pháp thăm khám và cận lâm sàng khác nhau. Cụ thể gồm:

• Khai thác tiền sử bệnh lý: Bác sĩ tìm hiểu tình trạng sức khỏe hiện tại, tiền sử bệnh cá nhân và gia đình, thói quen sinh hoạt, chế độ ăn uống cũng như các yếu tố nguy cơ có thể liên quan đến ung thư vòm họng.
• Nội soi tai mũi họng: Đây là bước quan trọng giúp quan sát trực tiếp vùng vòm họng, phát hiện các tổn thương bất thường hoặc khối u nghi ngờ.
• Chẩn đoán hình ảnh: Các phương pháp như chụp CT, PET/CT hoặc MRI được chỉ định nhằm đánh giá kích thước khối u, mức độ xâm lấn và khả năng lan rộng đến các cơ quan lân cận hay hạch bạch huyết.
• Sinh thiết: Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể lấy một mẫu mô từ vùng nghi ngờ để làm xét nghiệm mô bệnh học. Đây là tiêu chuẩn vàng giúp xác định tổn thương là lành tính hay ác tính, từ đó đưa ra chẩn đoán xác định ung thư.
• Xạ hình xương toàn thân: Phương pháp này được sử dụng trong một số trường hợp nhằm kiểm tra khả năng di căn xương, hỗ trợ phân giai đoạn bệnh chính xác hơn.

Việc chẩn đoán đầy đủ và đúng quy trình không chỉ giúp phát hiện ung thư vòm họng sớm mà còn là cơ sở quan trọng để xác định ung thư vòm họng có mấy giai đoạn, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp và hiệu quả nhất.

Thăm khám sức khẻo định kỳ và tầm soát ung thư vòm họng nếu có các yếu tố bất thường về tai mũi họng.

Xem thêm thông tin chi tiết: Quy trình chẩn đoán ung thư vòm họng

Tiên lượng sống sau 5 năm theo từng giai đoạn ung thư vòm họng

Theo các chuyên gia ung bướu, tỷ lệ sống sau 5 năm là một chỉ số thường được sử dụng để đánh giá hiệu quả điều trị ung thư. Có thể hiểu đơn giản, đây là tỷ lệ phần trăm người bệnh vẫn còn sống ít nhất 5 năm kể từ thời điểm được chẩn đoán và điều trị. Chỉ số này không phản ánh chính xác thời gian sống của từng cá nhân, nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người bệnh và gia đình hình dung mức độ tiến triển cũng như khả năng kiểm soát bệnh.

Thực tế lâm sàng cho thấy, ung thư vòm họng được phát hiện càng sớm thì khả năng đáp ứng điều trị càng cao, từ đó cải thiện đáng kể tiên lượng sống. Vì vậy, việc hiểu rõ ung thư vòm họng có mấy giai đoạn và đặc điểm của từng giai đoạn là yếu tố then chốt trong quá trình theo dõi và điều trị bệnh.

Dựa trên mức độ lan rộng của khối u, tỷ lệ sống sau 5 năm ở bệnh nhân ung thư vòm họng thường được ước tính như sau:

• Ung thư vòm họng tại chỗ: Khi tế bào ung thư mới chỉ khu trú tại niêm mạc vòm họng, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt khoảng 81%.
• Ung thư khu trú: Trường hợp khối u đã xâm lấn các mô lân cận hoặc hạch vùng, tỷ lệ sống sau 5 năm giảm còn khoảng 73%.
• Ung thư di căn xa: Khi ung thư đã lan đến các cơ quan xa như phổi, gan hoặc xương, tiên lượng sống sau 5 năm thường dưới 40%.

Những con số trên mang tính tham khảo và có thể thay đổi tùy thuộc vào nhiều yếu tố như thể trạng người bệnh, phác đồ điều trị, mức độ đáp ứng với xạ trị – hóa trị và việc theo dõi sau điều trị. Tuy nhiên, đây vẫn là cơ sở quan trọng giúp nhấn mạnh vai trò của việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời ung thư vòm họng.

Kết luận

Ung thư vòm họng được chia thành 4 giai đoạn, từ giai đoạn sớm có tiên lượng rất tốt đến giai đoạn muộn cần điều trị kiểm soát lâu dài. Hiểu rõ từng giai đoạn giúp người bệnh chủ động hơn, không hoang mang và không trì hoãn việc thăm khám. Trong ung thư vòm họng, phát hiện sớm chính là yếu tố quyết định cơ hội sống còn.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp về các giai đoạn ung thư vòm họng (FAQ)

Ung thư vòm họng có phải lúc nào cũng trải qua đủ 4 giai đoạn?

Không. Một số trường hợp được phát hiện muộn có thể bỏ qua giai đoạn sớm.

Giai đoạn nào nguy hiểm nhất?

Giai đoạn 4 là nguy hiểm nhất do xâm lấn sâu và di căn xa.

Ung thư vòm họng giai đoạn đầu có chữa khỏi không?

Có. Nếu phát hiện sớm và điều trị đúng, khả năng kiểm soát bệnh rất cao.

Khi nào được xem là giai đoạn cuối?

Khi khối u xâm lấn rộng, không còn khu trú và/hoặc đã di căn xa.