Mất một quả thận sống được bao lâu và lưu ý gì để bảo vệ sức khỏe

Mất một quả thận sống được bao lâu là câu hỏi khiến nhiều người lo lắng khi bản thân hoặc người thân phải cắt bỏ một bên thận do bệnh lý, chấn thương hoặc hiến tặng. Trên thực tế, việc chỉ còn một quả thận không đồng nghĩa với tuổi thọ bị rút ngắn hay chất lượng cuộc sống suy giảm nghiêm trọng. Nếu quả thận còn lại khỏe mạnh, người bệnh được theo dõi định kỳ và duy trì lối sống khoa học, họ vẫn có thể sinh hoạt, làm việc và có tuổi thọ gần tương đương người bình thường. Theo nhiều nghiên cứu từ các tổ chức y khoa quốc tế, phần lớn người hiến thận hoặc cắt bỏ một bên thận vẫn duy trì chức năng thận ổn định trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào nguyên nhân mất thận, bệnh nền đi kèm, tuổi tác và cách chăm sóc sức khỏe sau phẫu thuật. Trong bài viết này, Thuốc Ung Thư sẽ cùng tìm hiểu chi tiết tuổi thọ của người chỉ còn một quả thận, những yếu tố ảnh hưởng đến chức năng thận cũng như các biện pháp giúp bảo vệ quả thận còn lại để sống khỏe lâu dài.

Những nguyên nhân dẫn đến mất một quả thận

Mỗi người bình thường có hai quả thận nằm đối xứng ở hai bên cột sống, ngay dưới khung xương sườn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, một người chỉ còn một quả thận do bẩm sinh hoặc phải can thiệp y khoa. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp:

• Phẫu thuật cắt bỏ một bên thận: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Bác sĩ có thể chỉ định cắt bỏ thận khi cơ quan này bị tổn thương nghiêm trọng hoặc không còn khả năng hoạt động do các bệnh lý như ung thư thận, nhiễm trùng thận nặng, thận đa nang biến chứng hoặc chấn thương nghiêm trọng.
• Hiến thận để ghép cho người khác: Người khỏe mạnh có thể tự nguyện hiến một quả thận cho người bị suy thận giai đoạn cuối. Sau khi hiến, quả thận còn lại thường sẽ tăng cường chức năng để đáp ứng nhu cầu lọc máu của cơ thể nếu được theo dõi và chăm sóc đúng cách.
• Chỉ có một quả thận từ khi sinh ra: Một số người mắc dị tật bẩm sinh khiến chỉ hình thành một quả thận. Tình trạng này thường không gây triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện tình cờ khi siêu âm, chụp cắt lớp hoặc kiểm tra sức khỏe vì một bệnh lý khác.

Dù mất một quả thận do nguyên nhân nào, người bệnh vẫn có thể duy trì cuộc sống và sinh hoạt bình thường nếu quả thận còn lại hoạt động tốt. Tuy nhiên, việc khám sức khỏe định kỳ, kiểm soát huyết áp, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và hạn chế các yếu tố gây hại cho thận là rất quan trọng để bảo vệ chức năng thận lâu dài.

Một số bệnh lý như ung thư thận, nhiễm trùng nặng là một trong những nguyên nhân gây mất 1 bên thận

Mất một quả thận sống được bao lâu?

Nhiều người lo lắng rằng việc chỉ còn một quả thận sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tuổi thọ. Thực tế, mất một  quả thận sống được bao lâu phụ thuộc chủ yếu vào chức năng của quả thận còn lại cũng như cách chăm sóc sức khỏe sau đó. Nếu thận còn lại khỏe mạnh và hoạt động bình thường, người bệnh vẫn có thể duy trì tuổi thọ gần tương đương với người có đủ hai quả thận.

Cơ thể con người có khả năng thích nghi rất tốt. Sau khi một bên thận được cắt bỏ hoặc hiến tặng, quả thận còn lại sẽ dần tăng kích thước và nâng cao khả năng lọc máu để bù đắp cho phần chức năng đã mất. Nhờ đó, quá trình đào thải chất cặn bã, cân bằng nước và điện giải vẫn được duy trì hiệu quả trong nhiều năm.

Tuy nhiên, tiên lượng lâu dài ở mỗi người không hoàn toàn giống nhau. Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và tuổi thọ sau khi mất một quả thận gồm:

• Nguyên nhân mất thận như hiến thận, chấn thương hay phải cắt bỏ do bệnh lý.
• Mức độ hoạt động của quả thận còn lại và khả năng duy trì mức lọc cầu thận ổn định.
• Sự hiện diện của các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận mạn hoặc bệnh tim mạch.
• Lối sống, chế độ dinh dưỡng và việc tuân thủ khám sức khỏe định kỳ.

Để bảo vệ quả thận còn lại, người bệnh nên duy trì cân nặng hợp lý, ăn giảm muối, uống đủ nước theo hướng dẫn của bác sĩ, hạn chế rượu bia, không hút thuốc và tránh tự ý sử dụng các thuốc có nguy cơ gây độc cho thận. Đồng thời, việc kiểm tra huyết áp, xét nghiệm chức năng thận và nước tiểu định kỳ giúp phát hiện sớm những bất thường để can thiệp kịp thời.

Nhìn chung, chỉ còn một quả thận không đồng nghĩa với việc tuổi thọ sẽ bị rút ngắn. Với chế độ chăm sóc phù hợp và theo dõi y tế thường xuyên, nhiều người vẫn học tập, làm việc và sinh hoạt bình thường trong nhiều thập kỷ mà không gặp biến chứng nghiêm trọng.

Người mất một quả thận có thể sống khỏe mạnh 

Lưu ý chăm sóc sức khỏe sau khi mất một quả thận

Người chỉ còn một quả thận vẫn có thể duy trì sức khỏe tốt và có tuổi thọ gần như bình thường nếu chức năng của thận còn lại ổn định và được chăm sóc đúng cách. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp giải đáp thắc mắc mất một quả thận sống được bao lâu. Việc xây dựng lối sống khoa học, ăn uống hợp lý và theo dõi sức khỏe thường xuyên sẽ giúp giảm nguy cơ suy giảm chức năng thận theo thời gian.

Duy trì thói quen vận động hợp lý

Hoạt động thể chất đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn máu, kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ mắc các bệnh lý như tăng huyết áp hay đái tháo đường - những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thận còn lại.

Người chỉ có một quả thận nên ưu tiên các hình thức tập luyện nhẹ đến vừa như đi bộ, đạp xe, yoga hoặc bơi lội. Ngược lại, cần cân nhắc khi tham gia các môn thể thao có nguy cơ va chạm mạnh như võ thuật, bóng đá hoặc quyền anh vì chấn thương vùng hông lưng có thể gây tổn thương thận.

Áp dụng chế độ dinh dưỡng cân bằng

Một chế độ ăn khoa học góp phần giảm gánh nặng cho thận và hỗ trợ duy trì chức năng lọc máu lâu dài. Người bệnh nên:

• Uống đủ nước theo nhu cầu của cơ thể, trừ khi bác sĩ có chỉ định hạn chế dịch.
• Tăng cường rau xanh, trái cây tươi và ngũ cốc nguyên hạt.
• Lựa chọn thực phẩm tươi, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
• Duy trì cân nặng hợp lý để hạn chế áp lực lên thận.

Nếu việc cắt bỏ thận xuất phát từ bệnh lý như ung thư thận, sỏi thận hoặc suy giảm chức năng thận, chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Kiểm soát lượng muối, đạm và các thực phẩm bất lợi cho thận

Thận còn lại sẽ đảm nhiệm toàn bộ chức năng lọc chất thải của cơ thể, vì vậy người bệnh cần hạn chế các yếu tố làm tăng gánh nặng cho cơ quan này.

Nên giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hằng ngày, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều chất bảo quản, nước ngọt có gas và đồ uống có cồn. Bên cạnh đó, không nên tự ý bổ sung quá nhiều protein hoặc sử dụng các loại thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Đối với những người đã có dấu hiệu suy giảm chức năng thận hoặc rối loạn điện giải, bác sĩ có thể yêu cầu kiểm soát lượng kali, photpho hoặc protein trong chế độ ăn để phù hợp với từng tình trạng cụ thể.

Theo dõi sức khỏe định kỳ

Khám sức khỏe định kỳ là biện pháp quan trọng giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường của thận còn lại. Người bệnh nên tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ, thông thường khoảng 6–12 tháng/lần hoặc sớm hơn nếu có bệnh lý nền.

Các lần kiểm tra thường bao gồm đánh giá huyết áp, xét nghiệm nước tiểu để phát hiện protein niệu, xét nghiệm máu đo creatinin, tính mức lọc cầu thận (eGFR) và siêu âm thận khi cần thiết. Việc theo dõi đều đặn giúp phát hiện sớm tổn thương thận, từ đó có hướng điều trị kịp thời và giảm nguy cơ tiến triển thành bệnh thận mạn.

Không tự ý sử dụng thuốc

Một số loại thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAIDs), thuốc nam, thuốc bắc hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc có thể gây ảnh hưởng đến chức năng thận. Vì vậy, người chỉ còn một quả thận cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc hoặc sản phẩm bổ sung nào, kể cả thuốc không kê đơn.

Thực hiện tốt những nguyên tắc trên sẽ giúp bảo vệ chức năng của thận còn lại, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài. Đây cũng là nền tảng quan trọng giúp người bệnh có thể sống khỏe mạnh trong nhiều năm sau khi cắt bỏ một bên thận.

Bổ sung rau xanh, trái cây tươi mỗi ngày giúp cơ thể đủ chất và hồi phục hiệu quả hơn

Xem thêm

• Mắc bệnh ung thư thận giai đoạn cuối sống được bao lâu?
• Chế độ ăn ung thư thận giúp nâng cao sức khỏe trong quá trình điều trị
• Các yếu tố nguy cơ của ung thư thận bạn nên biết

Kết luận

Mất một quả thận sống được bao lâu phụ thuộc chủ yếu vào chức năng của quả thận còn lại, nguyên nhân mất thận và cách chăm sóc sức khỏe. Trong đa số trường hợp, người chỉ còn một quả thận vẫn có thể sống khỏe mạnh, làm việc và sinh hoạt gần như bình thường nếu duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát tốt các bệnh lý nền và khám sức khỏe định kỳ. Chủ động bảo vệ quả thận còn lại chính là chìa khóa giúp giảm nguy cơ biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Mất một quả thận sống được bao lâu?

Nếu quả thận còn lại hoạt động tốt và được chăm sóc đúng cách, người chỉ còn một quả thận có thể có tuổi thọ gần tương đương người bình thường.

2. Người còn một quả thận có cần chạy thận không?

Không. Chạy thận chỉ cần thiết khi chức năng của quả thận còn lại suy giảm nghiêm trọng hoặc tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối.

3. Người chỉ còn một quả thận có nên chơi thể thao?

Có. Nên ưu tiên các môn thể thao vừa sức như đi bộ, đạp xe, bơi lội hoặc yoga và hạn chế các môn có nguy cơ va chạm mạnh vào vùng thận.

4. Bao lâu nên kiểm tra chức năng thận?

Thông thường nên khám và kiểm tra chức năng thận ít nhất 1 lần mỗi năm hoặc theo lịch hẹn của bác sĩ, đặc biệt nếu có tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc các bệnh lý thận.