Phương pháp điều trị ung thư thận hiệu quả giúp nâng cao tiên lượng

Ung thư thận là một trong những bệnh lý ác tính của hệ tiết niệu có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Theo thống kê của GLOBOCAN, mỗi năm thế giới ghi nhận hơn 430.000 ca mắc mới ung thư thận và khoảng 180.000 trường hợp tử vong. Tại Việt Nam, số ca mắc mới cũng không ngừng tăng do tuổi thọ dân số cao hơn, cùng với các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, béo phì, tăng huyết áp và bệnh thận mạn. Điều đáng mừng là nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm của người bệnh có thể vượt 90%. Ngược lại, khi bệnh đã di căn, việc điều trị sẽ phức tạp hơn và mục tiêu chuyển sang kiểm soát bệnh, kéo dài thời gian sống cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống. Hiện nay, y học đã có nhiều bước tiến vượt bậc trong điều trị ung thư thận, từ phẫu thuật bảo tồn thận, điều trị đích, liệu pháp miễn dịch đến các phương pháp can thiệp ít xâm lấn. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp không chỉ phụ thuộc vào giai đoạn bệnh mà còn dựa trên thể trạng, chức năng thận và nhiều yếu tố cá thể khác. Bài viết dưới đây, Thuốc Ung Thư sẽ giúp bạn hiểu rõ các phương pháp điều trị hiện nay, ưu nhược điểm của từng lựa chọn và những yếu tố góp phần cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

Điều trị ung thư thận là gì?

Điều trị ung thư thận là quá trình áp dụng các phương pháp y khoa nhằm loại bỏ hoặc kiểm soát tế bào ung thư, hạn chế nguy cơ tái phát và kéo dài thời gian sống cho người bệnh. Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ không áp dụng một phác đồ chung cho tất cả bệnh nhân mà sẽ xây dựng kế hoạch điều trị cá thể hóa dựa trên kết quả chẩn đoán.

Những năm gần đây, nhờ sự phát triển của y học chính xác (Precision Medicine), nhiều bệnh nhân ung thư thận giai đoạn tiến triển vẫn có thể kiểm soát bệnh trong thời gian dài nếu được điều trị đúng và theo dõi sát.

Chẩn đoán ung thư thận được thực hiện như thế nào?

Để xác định chính xác một khối u ở thận là lành tính hay ác tính, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm cần thiết. Mục tiêu không chỉ là phát hiện ung thư mà còn đánh giá kích thước khối u, mức độ xâm lấn, khả năng di căn và lựa chọn hướng điều trị phù hợp nhất cho từng người bệnh.

Tùy vào đặc điểm của khối u và tình trạng sức khỏe, bác sĩ có thể chỉ định một hoặc nhiều kỹ thuật dưới đây.

Chụp CT hệ tiết niệu có tiêm thuốc cản quang

Chụp cắt lớp vi tính (CT) có tiêm thuốc cản quang là một trong những phương pháp quan trọng trong quá trình chẩn đoán ung thư thận. Hình ảnh thu được giúp bác sĩ quan sát rõ cấu trúc của thận cũng như các mô xung quanh, từ đó đánh giá chính xác giai đoạn bệnh.

Thông qua kết quả chụp CT, bác sĩ có thể xác định:

• Vị trí, kích thước và đặc điểm của khối u.
• Mức độ xâm lấn vào tĩnh mạch thận hoặc tĩnh mạch chủ dưới.
• Tình trạng hạch bạch huyết vùng và các dấu hiệu nghi ngờ di căn.
• Khả năng khối u lan sang các cơ quan lân cận như tuyến thượng thận, gan, tụy hoặc lách.
• Mức độ ảnh hưởng của khối u đến hệ thống đường tiết niệu.

Thuốc cản quang được tiêm qua đường tĩnh mạch giúp làm nổi bật mạch máu và các mô, từ đó tăng độ chính xác khi đánh giá tổn thương. Trong trường hợp nghi ngờ ung thư đã di căn đến phổi hoặc các cơ quan khác, bác sĩ có thể chỉ định thêm chụp CT ngực hoặc các xét nghiệm hình ảnh chuyên sâu để đánh giá toàn diện.

Phương pháp hình ảnh giúp chẩn đoán bệnh ung thư thận

Chụp MRI khi cần đánh giá chi tiết hơn

Trong một số trường hợp, chụp cộng hưởng từ (MRI) được sử dụng thay thế hoặc kết hợp với CT, đặc biệt ở những người không phù hợp với thuốc cản quang chứa iod hoặc cần đánh giá rõ hơn mức độ xâm lấn của khối u vào mạch máu và mô mềm.

MRI cung cấp hình ảnh có độ phân giải cao, hỗ trợ bác sĩ lập kế hoạch điều trị và tiên lượng bệnh chính xác hơn.

Sinh thiết khối u thận

Sinh thiết không phải là xét nghiệm được chỉ định thường quy trong mọi trường hợp nghi ngờ ung thư thận. Tuy nhiên, phương pháp này có vai trò quan trọng khi kết quả chẩn đoán hình ảnh chưa đủ rõ ràng hoặc cần xác định bản chất của khối u trước khi lựa chọn phương pháp điều trị.

Bác sĩ thường cân nhắc sinh thiết trong các trường hợp như:

• Khối u có kích thước nhỏ và chưa cần phẫu thuật ngay.
• Hình ảnh trên CT hoặc MRI chưa đủ cơ sở để kết luận.
• Người bệnh dự kiến điều trị bằng các kỹ thuật ít xâm lấn như đốt u bằng sóng cao tần hoặc áp lạnh.
• Cần xác định loại mô bệnh học để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Quy trình sinh thiết thường được thực hiện dưới gây tê tại chỗ. Bác sĩ sử dụng kim sinh thiết đưa qua da vào khối u dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc CT để lấy một hoặc nhiều mẫu mô. Các mẫu này sẽ được gửi đến phòng giải phẫu bệnh để phân tích, giúp xác định loại tế bào ung thư, mức độ ác tính và hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu.

Những tiến bộ mới trong điều trị ung thư thận

Trong những năm gần đây, điều trị ung thư thận đã có nhiều bước tiến quan trọng, giúp nâng cao tỷ lệ kiểm soát bệnh, bảo tồn chức năng thận và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Bên cạnh các phương pháp phẫu thuật truyền thống, nhiều kỹ thuật xâm lấn tối thiểu và liệu pháp điều trị toàn thân hiện đại đã được ứng dụng rộng rãi, mang lại hiệu quả tích cực cho nhiều trường hợp.

Phẫu thuật xâm lấn tối thiểu giúp rút ngắn thời gian hồi phục

Phẫu thuật vẫn là lựa chọn ưu tiên đối với phần lớn bệnh nhân ung thư thận ở giai đoạn khu trú. Hiện nay, các kỹ thuật ít xâm lấn đang dần thay thế phương pháp mổ mở trong nhiều trường hợp nhờ những ưu điểm về tính an toàn và khả năng phục hồi.

Phẫu thuật nội soi và phẫu thuật có hỗ trợ robot

Bác sĩ sẽ tạo một số đường rạch nhỏ trên thành bụng để đưa camera và dụng cụ phẫu thuật vào bên trong. Tùy kích thước và vị trí khối u, bác sĩ có thể:

• Cắt bỏ hoàn toàn quả thận nếu tổn thương lan rộng.
• Cắt một phần thận nhằm bảo tồn tối đa nhu mô thận lành khi khối u còn khu trú.

Trong phẫu thuật robot, hệ thống cánh tay robot hỗ trợ bác sĩ thao tác với độ chính xác cao hơn, giảm mất máu, hạn chế đau sau mổ và giúp người bệnh sớm trở lại sinh hoạt bình thường.

Cắt đốt khối u bằng sóng cao tần (Radiofrequency Ablation - RFA)

RFA là phương pháp sử dụng kim chuyên dụng đưa trực tiếp vào khối u dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính. Dòng điện tần số cao tạo ra nhiệt để phá hủy tế bào ung thư.

Kỹ thuật này thường được cân nhắc cho những bệnh nhân có khối u nhỏ hoặc không đủ điều kiện thực hiện phẫu thuật do tuổi cao, bệnh lý nền hoặc nguy cơ gây mê cao. Thủ thuật ít xâm lấn và trong nhiều trường hợp chỉ cần gây tê tại chỗ.

Một trong những tiến bộ trong điều trị ung thư thận là sử dụng robot để phẫu thuật nội so

Điều trị bằng áp lạnh (Cryoablation)

Cryoablation là kỹ thuật tiêu diệt tế bào ung thư bằng nhiệt độ cực thấp. Bác sĩ đưa đầu dò chuyên dụng vào khối u dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc CT để tạo các chu kỳ đông lạnh và rã đông, làm tổn thương màng tế bào và mạch máu nuôi khối u.

Phương pháp này thường được thực hiện dưới gây mê và phù hợp với một số bệnh nhân có khối u kích thước nhỏ hoặc không thể phẫu thuật. Việc lựa chọn cần dựa trên đánh giá của bác sĩ chuyên khoa về vị trí khối u và tình trạng sức khỏe tổng thể.

Trong thực hành lâm sàng, nếu phẫu thuật không phải là lựa chọn tối ưu do đặc điểm khối u hoặc bệnh lý đi kèm, bác sĩ có thể cân nhắc các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu như RFA hoặc Cryoablation nhằm đạt hiệu quả kiểm soát bệnh với nguy cơ biến chứng thấp hơn.

Những tiến bộ trong điều trị toàn thân

Ngoài phẫu thuật, điều trị ung thư thận giai đoạn tiến triển đã có nhiều thay đổi nhờ sự phát triển của các liệu pháp toàn thân. Mục tiêu không chỉ là kiểm soát sự phát triển của khối u mà còn kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Liệu pháp nhắm trúng đích

Đây là phương pháp sử dụng thuốc tác động vào các phân tử hoặc con đường tín hiệu đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của tế bào ung thư. Không giống hóa trị truyền thống, thuốc nhắm trúng đích tập trung vào các cơ chế đặc hiệu của tế bào ác tính nên có khả năng hạn chế ảnh hưởng đến mô khỏe mạnh.

Tùy từng loại ung thư thận và đặc điểm sinh học của khối u, bác sĩ sẽ lựa chọn thuốc phù hợp nhằm tối ưu hiệu quả điều trị.

Liệu pháp ức chế tạo mạch

Khối u muốn phát triển cần được cung cấp oxy và chất dinh dưỡng thông qua hệ thống mạch máu mới hình thành. Ở nhiều trường hợp ung thư biểu mô tế bào thận, đặc biệt là thể tế bào sáng, sự bất thường của gen VHL làm tăng sản xuất yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu (VEGF), thúc đẩy quá trình tạo mạch.

Các thuốc kháng VEGF hoặc thuốc ức chế quá trình tạo mạch giúp làm giảm nguồn nuôi dưỡng khối u, từ đó kìm hãm sự phát triển và khả năng di căn của tế bào ung thư. Đây là một trong những nền tảng quan trọng trong điều trị ung thư thận giai đoạn tiến triển.

Liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp miễn dịch hoạt động bằng cách tăng cường khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư của hệ miễn dịch. Đây được xem là một trong những bước tiến nổi bật trong điều trị ung thư trong thập kỷ gần đây.

Trước đây, Interleukin-2 (IL-2) từng được sử dụng ở một số bệnh nhân ung thư thận giai đoạn muộn nhằm kích thích hoạt động của tế bào miễn dịch. Hiện nay, các thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch (immune checkpoint inhibitors) đã mang lại hiệu quả cao hơn ở nhiều nhóm bệnh nhân.

Một số thuốc như Pembrolizumab được nhiều cơ quan quản lý dược phẩm trên thế giới phê duyệt trong các chỉ định phù hợp đối với ung thư biểu mô tế bào thận tiến triển hoặc sau phẫu thuật ở nhóm bệnh nhân có nguy cơ tái phát cao. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu vẫn đang tiếp tục đánh giá các liệu pháp miễn dịch mới cũng như phối hợp miễn dịch với thuốc nhắm trúng đích nhằm nâng cao hiệu quả điều trị ung thư thận.

Xu hướng cá thể hóa phác đồ điều trị

Hiện nay, xu hướng điều trị không còn áp dụng một phác đồ chung cho mọi bệnh nhân mà hướng đến cá thể hóa dựa trên giai đoạn bệnh, loại mô bệnh học, đặc điểm di truyền của khối u, chức năng thận và tình trạng sức khỏe tổng thể. Việc phối hợp giữa phẫu thuật, điều trị tại chỗ và các liệu pháp toàn thân hiện đại đang giúp nhiều bệnh nhân đạt kết quả điều trị tốt hơn, đồng thời giảm nguy cơ tái phát và kéo dài thời gian sống.

Liệu pháp chống tăng sinh mạch máu có thể tiêu diệt các khối u

Xem thêm

• U thận có nguy hiểm không​? Các triệu chứng cảnh báo nguy hiểm
• Tiên lượng ung thư thận: Yếu tố ảnh hưởng đến tiên lượng của người bệnh
• Những dấu hiệu ung thư thận bạn cần đặc biệt lưu ý

Kết luận

Việc điều trị ung thư thận ngày nay đã đạt nhiều bước tiến nhờ sự kết hợp giữa phẫu thuật, điều trị đích, liệu pháp miễn dịch và các phương pháp hỗ trợ hiện đại. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, lựa chọn phác đồ phù hợp và tuân thủ theo dõi định kỳ là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao tiên lượng và chất lượng cuộc sống.

Nếu có các dấu hiệu nghi ngờ như tiểu ra máu, đau vùng hông lưng kéo dài hoặc phát hiện khối u thận qua khám sức khỏe, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn điều trị kịp thời.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Ung thư thận có chữa khỏi được không?

Có. Nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm và điều trị đúng phương pháp nhiều trường hợp có thể được điều trị khỏi hoàn toàn.,

2. Phương pháp điều trị ung thư thận nào hiệu quả nhất?

Phẫu thuật là lựa chọn ưu tiên đối với ung thư thận khu trú. Với bệnh giai đoạn tiến triển hoặc di căn, bác sĩ có thể chỉ định điều trị đích, liệu pháp miễn dịch hoặc phối hợp nhiều phương pháp.

3. Sau khi cắt một quả thận có sống bình thường không?

Đa số người bệnh vẫn có thể sinh hoạt và làm việc bình thường nếu quả thận còn lại khỏe mạnh và được theo dõi định kỳ.

4. Điều trị ung thư thận có cần hóa trị không?

Hóa trị ít được sử dụng trong điều trị ung thư biểu mô tế bào thận vì hiệu quả hạn chế. Bác sĩ sẽ cân nhắc trong một số trường hợp đặc biệt.