Các phương pháp điều trị ung thư vòm họng hiện nay

Ung thư vòm họng là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến ở khu vực châu Á, đặc biệt tại Việt Nam, với tỷ lệ mắc tăng dần trong những năm gần đây. Theo số liệu từ Hiệp hội Ung thư Việt Nam (VCA, 2024), mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 6.000–7.000 ca mắc mới, trong đó nhiều bệnh nhân phát hiện ở giai đoạn muộn, làm giảm khả năng điều trị hiệu quả.

Việc lựa chọn phương pháp điều trị ung thư vòm họng phụ thuộc vào nhiều yếu tố: giai đoạn bệnh, thể mô học, tuổi tác, tình trạng sức khỏe tổng thể, cũng như khả năng đáp ứng với các phương pháp xạ trị, hóa trị hoặc liệu pháp nhắm trúng đích. Bài viết này, Thuốc Ung Thư sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan, chi tiết và cập nhật về các phương pháp điều trị hiện nay, nhằm hỗ trợ người bệnh và gia đình có thông tin chính xác trước khi quyết định phương pháp điều trị.

Tổng quan về bệnh ung thư vòm họng

Để hiểu rõ hơn về các phương pháp điều trị ung thư vòm họng, trước hết người bệnh cần nắm được những thông tin cơ bản liên quan đến căn bệnh này.

Ung thư vòm họng là một dạng ung thư ác tính hình thành từ các tế bào tại vùng vòm họng – khu vực nằm cao nhất trong hầu họng, phía sau mũi. Đây là vị trí khó quan sát nên các tổn thương ban đầu thường tiến triển âm thầm. Đáng chú ý, các dấu hiệu sớm của ung thư vòm họng khá giống với những bệnh lý đường hô hấp thông thường, khiến nhiều người chủ quan và bỏ qua giai đoạn “vàng” trong chẩn đoán.

Tại Việt Nam, ung thư vòm họng nằm trong nhóm các bệnh ung thư vùng đầu – cổ có tỷ lệ mắc tương đối cao. Thống kê cho thấy, phần lớn bệnh nhân được phát hiện khi bệnh đã bước sang giai đoạn muộn, gây không ít khó khăn cho việc điều trị cũng như ảnh hưởng đến tiên lượng sống.

Ung thư vòm họng là căn bệnh nguy hiểm

Dấu hiệu nhận biết ung thư vòm họng

Khối u tại vòm họng thường phát triển chậm và kín đáo, vì vậy các triệu chứng ban đầu dễ bị nhầm lẫn với viêm họng, viêm mũi xoang hoặc cảm cúm kéo dài. Một số biểu hiện thường gặp có thể bao gồm:

• Đau họng dai dẳng, không thuyên giảm
• Khàn tiếng kéo dài
• Cảm giác nghẹt mũi, khó thở qua mũi
• Ho có đờm, đôi khi lẫn máu
• Đau đầu âm ỉ
• Ù tai hoặc nghe kém một bên
• Xuất hiện hạch ở vùng cổ

Khi các triệu chứng trên kéo dài bất thường hoặc có xu hướng nặng dần, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Xem thêm thông tin chi tiết: Dấu hiệu ung thư vòm họng giai đoạn sớm

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh

Cho đến nay, y học vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra ung thư vòm họng. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra một số yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:

• Nhiễm virus Epstein-Barr (EBV) hoặc virus HPV
• Sinh sống hoặc làm việc trong môi trường ô nhiễm, thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, hóa chất độc hại
• Chế độ ăn uống không lành mạnh, đặc biệt là thói quen sử dụng nhiều thực phẩm ướp muối như cá muối, dưa muối, trứng muối
• Tuổi tác: nguy cơ mắc bệnh có xu hướng tăng theo độ tuổi

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và hạn chế các yếu tố nguy cơ đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và nâng cao hiệu quả điều trị ung thư vòm họng.

Phương pháp điều trị ung thư vòm họng hiện nay

Ung thư vòm họng là bệnh lý ác tính nguy hiểm, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc lựa chọn phương pháp điều trị ung thư vòm họng phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, kích thước khối u, mức độ lan rộng cũng như thể trạng của từng người bệnh. Dưới đây là những phương pháp đang được các bác sĩ chuyên khoa áp dụng phổ biến hiện nay.

Xạ trị

Xạ trị được xem là phương pháp chủ đạo trong điều trị ung thư vòm họng. Phương pháp này sử dụng tia bức xạ năng lượng cao nhằm tiêu diệt tế bào ung thư hoặc ức chế sự phát triển của chúng.

Ở những trường hợp khối u còn khu trú và có kích thước nhỏ, xạ trị chiếu tia ngoài có thể mang lại hiệu quả cao và thậm chí là phương án điều trị duy nhất cần thiết. Với các giai đoạn tiến triển hơn, xạ trị thường được kết hợp với hóa trị nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh và giảm nguy cơ tái phát.

Bên cạnh xạ trị ngoài, một số trường hợp ung thư vòm họng tái phát có thể được chỉ định xạ trị áp sát (xạ trị trong). Phương pháp này đưa nguồn phóng xạ đến gần vị trí khối u, giúp tăng khả năng tiêu diệt tế bào ung thư trong khi hạn chế ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh.

Hóa trị trong điều trị ung thư vòm họng

Hóa trị là phương pháp sử dụng các loại thuốc đặc trị nhằm tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Thuốc hóa trị có thể được sử dụng dưới dạng uống, truyền tĩnh mạch hoặc phối hợp cả hai, tùy theo phác đồ điều trị và thể trạng của người bệnh. Trong điều trị ung thư vòm họng, hóa trị thường được áp dụng theo ba hình thức chính:

Hóa trị kết hợp đồng thời với xạ trị

Việc tiến hành hóa trị song song với xạ trị giúp tăng độ nhạy của tế bào ung thư với tia xạ, từ đó nâng cao hiệu quả kiểm soát khối u. Tuy nhiên, phương pháp này cũng làm gia tăng mức độ tác dụng phụ, do bệnh nhân phải chịu ảnh hưởng đồng thời của cả hai liệu pháp, đòi hỏi thể trạng và khả năng đáp ứng điều trị tốt.

Hóa trị bổ trợ sau xạ trị

Hóa trị được thực hiện sau xạ trị nhằm mục tiêu loại bỏ triệt để các tế bào ung thư còn sót lại, kể cả những tế bào đã lan sang vị trí khác trong cơ thể. Mặc dù mang lại lợi ích trong việc giảm nguy cơ tái phát, nhưng hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc nhiều vào sức chịu đựng và khả năng hồi phục của người bệnh. Trên thực tế, không ít trường hợp phải tạm ngưng điều trị do gặp tác dụng phụ kéo dài hoặc nghiêm trọng.

Hóa trị trước xạ trị

Hóa trị tân bổ trợ (trước xạ trị) có thể được chỉ định trong một số tình huống nhất định nhằm làm nhỏ khối u trước khi bước vào xạ trị hoặc điều trị kết hợp. Tuy nhiên, phương pháp này vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu để đánh giá đầy đủ lợi ích và hiệu quả lâu dài trong điều trị ung thư vòm họng.

Phẫu thuật trong điều trị ung thư vòm họng

Phẫu thuật không phải là lựa chọn phổ biến trong điều trị ung thư vòm họng do vị trí giải phẫu phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Thông thường, phương pháp này chỉ được chỉ định trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn như phẫu thuật nạo hạch bạch huyết vùng cổ hoặc can thiệp loại bỏ khối u khu trú khi có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ chuyên khoa.

Quá trình điều trị ung thư vòm họng thường kéo dài, tốn kém và gây nhiều ảnh hưởng đến thể chất lẫn tinh thần của người bệnh. Do đó, việc tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị, chăm sóc sức khỏe đúng cách và thực hiện đầy đủ các hướng dẫn của bác sĩ sau mỗi đợt hóa trị, xạ trị đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế nguy cơ tái phát.

Phẫu thuật được cân nhắc trong điều trị ung thư vòm họng

Phòng ngừa ung thư vòm họng hiệu quả như thế nào?

Ung thư vòm họng là bệnh lý nguy hiểm, nếu phát hiện muộn không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn khiến quá trình điều trị ung thư vòm họng trở nên phức tạp, tốn kém và kéo dài. Vì vậy, chủ động phòng ngừa ngay từ sớm đóng vai trò rất quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế khả năng tái phát. Dưới đây là những biện pháp được các chuyên gia khuyến cáo:

Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học

Chế độ ăn uống lành mạnh giúp tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây ung thư. Nên ưu tiên bổ sung rau xanh, trái cây tươi, thực phẩm giàu vitamin và chất chống oxy hóa. Đồng thời, cần hạn chế các loại thực phẩm lên men, muối chua như cà muối, dưa muối… vì chúng có thể làm gia tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc vòm họng.

Hạn chế thực phẩm nướng, cháy khét

Các món ăn nướng ở nhiệt độ cao có thể sinh ra nhiều chất độc hại. Khi tiêu thụ thường xuyên, những chất này có khả năng kích thích sự biến đổi bất thường của tế bào, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư vòm họng.

Tránh sử dụng đồ ăn, thức uống quá nóng

Thói quen dùng cà phê, trà, canh hoặc súp khi còn quá nóng có thể gây tổn thương niêm mạc vòm họng. Những tổn thương lặp đi lặp lại lâu ngày sẽ tạo điều kiện cho các tế bào bất thường phát triển, làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Nói không với thuốc lá, rượu bia và chất kích thích

Hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên là yếu tố nguy cơ hàng đầu liên quan đến ung thư vòm họng. Vòm họng là nơi tiếp xúc trực tiếp với các chất độc này, vì vậy việc từ bỏ các thói quen xấu sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh và hỗ trợ tốt hơn trong quá trình điều trị ung thư vòm họng nếu không may mắc phải.

Khám sức khỏe định kỳ

Thăm khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường ở vòm họng, từ đó nâng cao hiệu quả phòng ngừa và điều trị. Bạn nên duy trì kiểm tra sức khỏe ít nhất 6 tháng một lần để được bác sĩ tư vấn và theo dõi sát tình trạng cơ thể.

Duy trì thói quen vận động thường xuyên

Tập luyện thể dục – thể thao đều đặn giúp nâng cao thể trạng, cải thiện hệ miễn dịch và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm, trong đó có ung thư vòm họng. Chỉ cần duy trì các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc bơi lội mỗi ngày cũng mang lại lợi ích rõ rệt.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng trong quá trình điều trị ung thư vòm họng

Xem thêm

• Quy trình chẩn đoán ung thư vòm họng
• Tầm quan trọng của xét nghiệm ung thư vòm họng trong chẩn đoán sớm
• Ung thư vòm họng có nguy hiểm không? Điều bạn cần biết sớm

Kết luận

Việc lựa chọn phương pháp điều trị ung thư vòm họng phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, thể mô, sức khỏe tổng thể và khả năng đáp ứng điều trị. Xạ trị vẫn là phương pháp chủ đạo, kết hợp hóa trị và các liệu pháp nhắm trúng đích, miễn dịch trị liệu giúp nâng cao hiệu quả điều trị giai đoạn tiến triển. Người bệnh và gia đình nên tham khảo ý kiến chuyên gia, tuân thủ phác đồ, chăm sóc dinh dưỡng và tái khám định kỳ để đạt hiệu quả tối ưu.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Điều trị ung thư vòm họng có khỏi hoàn toàn không?

Nếu phát hiện giai đoạn sớm và điều trị đúng phác đồ, khả năng kiểm soát lâu dài cao, nhưng cần tái khám định kỳ.

2. Bao lâu thì kết thúc một phác đồ điều trị?

Xạ trị thường 6–7 tuần, hóa trị vài chu kỳ tùy thuốc, liệu pháp nhắm trúng đích hoặc miễn dịch trị liệu theo hướng dẫn bác sĩ.

3. Có nên điều trị ở nước ngoài không?

Chỉ nên cân nhắc nếu có khó khăn về cơ sở y tế trong nước hoặc muốn áp dụng công nghệ tiên tiến; chi phí cao và cần đánh giá kỹ hiệu quả – rủi ro.