Phương pháp điều trị ung thư thanh quản hiệu quả hiện nay

Ung thư thanh quản là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến ở vùng đầu – cổ, ảnh hưởng trực tiếp đến giọng nói, khả năng nuốt và chất lượng cuộc sống. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS, 2024), mỗi năm có khoảng 12.000 ca mới được chẩn đoán, trong đó phần lớn là nam giới trên 50 tuổi. Việc lựa chọn phương pháp điều trị ung thư thanh quản phù hợp không chỉ giúp kiểm soát khối u mà còn bảo tồn chức năng thanh quản, nâng cao tiên lượng sống cho bệnh nhân. Bài viết này, Thuốc Ung Thư sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan và chi tiết về các phương pháp điều trị hiệu quả, từ phẫu thuật, xạ trị, hóa trị đến các liệu pháp hiện đại như miễn dịch và nhắm trúng đích, đồng thời hướng dẫn cách lựa chọn phương pháp phù hợp theo giai đoạn bệnh.

Các phương pháp điều trị ung thư thanh quản hiện nay

Việc điều trị ung thư thanh quản cần được cá thể hóa, dựa trên giai đoạn tiến triển của khối u, vị trí tổn thương, tình trạng toàn thân cũng như mong muốn bảo tồn chức năng nói của người bệnh. Mỗi giai đoạn bệnh sẽ có chiến lược điều trị khác nhau nhằm đạt hiệu quả tối ưu và hạn chế biến chứng.

Điều trị ung thư thanh quản giai đoạn sớm (T1)

Ở giai đoạn T1, khối u còn khu trú, tiên lượng điều trị thường rất tốt nếu được can thiệp đúng phương pháp.

Phẫu thuật: Phẫu thuật là lựa chọn ưu tiên trong đa số trường hợp. Hiện nay, phẫu thuật vi phẫu thanh quản bằng laser CO₂ qua soi treo được áp dụng rộng rãi, giúp loại bỏ tổn thương chính xác mà không cần mở khí quản. Trong những trường hợp khối u lan sát hoặc xâm lấn nhiều vùng mép trước dây thanh, bác sĩ có thể chỉ định các kỹ thuật mở sụn giáp cắt dây thanh hoặc cắt thanh quản trán – bên. Nhìn chung, phẫu thuật ở giai đoạn này ít xâm lấn, thời gian hồi phục nhanh, người bệnh vẫn giữ được chất lượng giọng nói tương đối tốt và tránh được các tác dụng phụ của xạ trị.

Xạ trị: Xạ trị thường được cân nhắc khi khối u T1b lan trên cả hai dây thanh hoặc khi người bệnh không phù hợp phẫu thuật. Phác đồ xạ trị kéo dài khoảng 6 tuần, mang lại khả năng bảo tồn thanh quản cao. Nếu điều trị không đạt kết quả như mong đợi, phẫu thuật vẫn có thể được sử dụng như phương án cứu vãn. Một số tác dụng phụ có thể gặp gồm nuốt đau, phù nề thanh quản trong giai đoạn sớm; về lâu dài có thể xuất hiện xơ hóa thanh quản, tổn thương sụn hoặc rối loạn chức năng tuyến giáp.

Điều trị ung thư thanh quản giai đoạn T2

Với giai đoạn T2, khối u đã tiến triển hơn nhưng vẫn còn khả năng bảo tồn chức năng thanh quản trong nhiều trường hợp.

Phẫu thuật cắt thanh quản bán phần trên nhẫn: Đây là phương pháp thường được chỉ định cho các trường hợp T2 và một số T3 chọn lọc. Phẫu thuật cho phép loại bỏ triệt để tổn thương trong khi vẫn duy trì được chức năng hô hấp và phát âm. Tại các cơ sở chuyên khoa có trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh và giải phẫu bệnh hiện đại, phẫu thuật laser CO₂ cũng có thể được áp dụng cho một số khối u T2 phù hợp.

Xạ trị: Xạ trị được chỉ định khi người bệnh không thể phẫu thuật do bệnh lý nền, chống chỉ định gây mê hoặc không đồng thuận can thiệp phẫu thuật.

Xạ trị là phương pháp điều trị ung thư thanh quản hiện nay

Điều trị ung thư thanh quản giai đoạn muộn (T3, T4)

Ở các giai đoạn tiến triển, việc điều trị ung thư thanh quản trở nên phức tạp hơn và thường cần phối hợp nhiều phương pháp.

Phẫu thuật kết hợp xạ trị: Hiện nay, tại Việt Nam, phương pháp phổ biến nhất vẫn là cắt thanh quản toàn bộ kèm theo nạo vét hạch cổ, sau đó xạ trị bổ trợ. Liều xạ thường dao động từ 60–70 Gy tại vùng u, và từ 50–70 Gy cho vùng hạch cổ tùy theo tình trạng di căn. Nhược điểm lớn nhất của phương pháp này là người bệnh mất hoàn toàn khả năng nói tự nhiên. Tuy nhiên, với sự phát triển của phục hồi chức năng, người bệnh có thể học nói bằng giọng thực quản, sử dụng thanh quản điện hoặc đặt van phát âm khí – thực quản để tái lập giao tiếp.

Hóa xạ trị đồng thời: Một xu hướng điều trị hiện đại khác là hóa xạ trị kết hợp nhằm bảo tồn thanh quản cho các trường hợp T3, T4 được chọn lọc. Phác đồ thường sử dụng Cisplatin kết hợp 5-Fluorouracil, giúp tăng hiệu quả xạ trị và kiểm soát khối u tốt hơn.

Xạ trị đơn thuần: Phương pháp này chủ yếu áp dụng cho các trường hợp ung thư lan rộng không còn khả năng phẫu thuật, hoặc bệnh tái phát tại chỗ, di căn xa, với mục tiêu giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng sống.

Các tác dụng phụ có thể gặp khi hóa trị ung thư thanh quản

Trong quá trình điều trị ung thư thanh quản, đặc biệt là khi áp dụng phương pháp hóa trị, người bệnh có thể gặp phải một số tác dụng không mong muốn. Mức độ và biểu hiện tác dụng phụ sẽ khác nhau tùy theo thể trạng, phác đồ điều trị và khả năng đáp ứng của từng người. Những ảnh hưởng thường gặp bao gồm:

• Rối loạn huyết học: hóa trị có thể làm giảm số lượng hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu, dẫn đến thiếu máu, dễ bầm tím, chảy máu hoặc tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Ảnh hưởng đến tiêu hóa và giấc ngủ: người bệnh thường chán ăn, ăn không ngon miệng, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc; kèm theo đó có thể là táo bón hoặc tiêu chảy.
• Mệt mỏi và buồn nôn: cảm giác uể oải, buồn nôn và nôn ói là những triệu chứng khá phổ biến trong suốt quá trình hóa trị.
• Phù nề và phù bạch huyết: sự tích tụ dịch có thể gây sưng ở một số vùng trên cơ thể, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
• Suy giảm trí nhớ và khả năng tập trung: một số người bệnh gặp tình trạng “sương mù não”, khó ghi nhớ hoặc tập trung trong thời gian điều trị.
• Tổn thương vùng miệng và cổ họng: khô miệng, loét miệng, đau họng có thể khiến việc ăn uống và giao tiếp trở nên khó khăn hơn.
• Rối loạn thần kinh ngoại biên: biểu hiện tê bì, châm chích hoặc yếu ở tay chân do ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
• Thay đổi về da, móng và tóc: da có thể trở nên khô, sạm; móng yếu, dễ gãy và rụng tóc tạm thời.
• Ảnh hưởng đến hệ tiết niệu – sinh sản: hóa trị có thể gây rối loạn chức năng bàng quang và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở cả người lớn lẫn trẻ em.

Mặc dù các tác dụng phụ này có thể gây nhiều bất tiện, nhưng phần lớn đều có thể kiểm soát và cải thiện nếu được theo dõi sát sao và chăm sóc đúng cách. Người bệnh nên trao đổi thường xuyên với bác sĩ để được tư vấn và điều chỉnh phác đồ điều trị ung thư thanh quản phù hợp, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống.

Chăm sóc người bệnh sau điều trị ung thư thanh quản

Sau khi hoàn tất quá trình điều trị ung thư thanh quản, người bệnh cần được chăm sóc đúng cách và toàn diện để phục hồi sức khỏe, nâng cao chất lượng sống cũng như giảm nguy cơ tái phát bệnh.

Tái khám theo lịch hẹn: Việc tái khám định kỳ đóng vai trò rất quan trọng trong giai đoạn sau điều trị. Thông qua các lần kiểm tra, bác sĩ có thể theo dõi tiến triển hồi phục, phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ ung thư tái phát, từ đó đưa ra biện pháp can thiệp kịp thời và phù hợp.

Ngừng hoàn toàn việc hút thuốc lá: Thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu liên quan đến ung thư thanh quản. Nếu tiếp tục hút thuốc sau điều trị, người bệnh sẽ đối mặt với nguy cơ tái phát rất cao và làm giảm đáng kể cơ hội sống còn. Vì vậy, việc bỏ thuốc lá triệt để và lâu dài là yêu cầu bắt buộc trong chăm sóc hậu điều trị.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý: Một chế độ ăn khoa học giúp cơ thể phục hồi tốt hơn và hỗ trợ phòng ngừa bệnh tái phát. Người bệnh nên ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng như rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, cá, trứng, đậu phụ, sữa và các sản phẩm từ sữa. Đồng thời, cần hạn chế thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ đông lạnh, rượu bia, nước ngọt có ga và các loại đồ uống quá lạnh.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý là cách chăm sóc người bệnh sau khi điều trị ung thư thanh quản

Cân bằng giữa vận động và nghỉ ngơi: Sau điều trị, cơ thể cần thời gian để hồi phục. Người bệnh nên ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng tâm lý và duy trì lối sống lành mạnh. Các hoạt động thể chất nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, thiền hoặc các bài tập thư giãn giúp tăng cường thể lực, cải thiện tinh thần và nâng cao sức đề kháng.

Chăm sóc và bảo vệ vùng cổ họng: Vùng cổ họng cần được giữ ấm, tránh tác động từ môi trường lạnh hoặc ô nhiễm. Ngoài ra, người bệnh nên kiên trì thực hiện các bài tập phục hồi chức năng thanh quản theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên viên trị liệu nhằm cải thiện khả năng nói, nuốt và hô hấp.

Xem thêm

• Phân loại ung thư thanh quản giúp tiên lượng sống như thế nào?
• Ung thư thanh quản sống được bao lâu nếu phát hiện sớm?
• Triệu chứng ung thư thanh quản giai đoạn đầu và cách phòng ngừa

Kết luận

Ung thư thanh quản là một thách thức lớn đối với sức khỏe, nhưng với việc phát hiện sớm và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, bệnh nhân hoàn toàn có cơ hội cải thiện tiên lượng sống và duy trì chất lượng cuộc sống. Việc điều trị không chỉ tập trung vào loại bỏ khối u mà còn hướng tới bảo tồn chức năng thanh quản và khả năng giao tiếp, giúp người bệnh cảm thấy tự tin hơn trong sinh hoạt hàng ngày. Đồng thời, quá trình theo dõi định kỳ, phục hồi chức năng và duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa tái phát và nâng cao hiệu quả điều trị. Nhờ đó, mỗi bệnh nhân đều có thể chủ động tham gia vào hành trình hồi phục, tối ưu hóa kết quả điều trị và duy trì cuộc sống trọn vẹn hơn.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Ung thư thanh quản có chữa khỏi được không?

Nếu phát hiện sớm, tỷ lệ chữa khỏi có thể lên đến 80–90% với phẫu thuật hoặc xạ trị.

2. Phẫu thuật thanh quản có làm mất giọng nói hoàn toàn không?

Với cắt thanh quản bán phần, bệnh nhân vẫn có thể phát âm; cắt toàn phần cần giọng nói nhân tạo.

3. Liệu pháp miễn dịch có phù hợp với tất cả bệnh nhân?

Không, chỉ áp dụng cho bệnh nhân giai đoạn muộn hoặc tái phát, phụ thuộc vào hồ sơ sinh học của khối u.

4. Có thể kết hợp xạ trị và hóa trị không?

Có, đây là phương pháp chuẩn cho giai đoạn III–IV để nâng cao tỷ lệ kiểm soát bệnh.