Người mắc bệnh tràn dịch màng phổi có lây không?

Bệnh tràn dịch màng phổi có lây không là thắc mắc của rất nhiều người khi trong gia đình có người mắc bệnh hô hấp kéo dài, khó thở hoặc phải điều trị dịch phổi. Thực tế, không phải mọi trường hợp tràn dịch màng phổi đều có khả năng lây nhiễm. Mức độ nguy hiểm và nguy cơ lây bệnh sẽ phụ thuộc trực tiếp vào nguyên nhân gây ra tình trạng này như lao phổi, viêm nhiễm hay ung thư. Hiểu đúng về bệnh sẽ giúp người đọc chủ động phòng ngừa, chăm sóc và điều trị hiệu quả hơn.

Tràn dịch màng phổi là gì?

Phổi là cơ quan đảm nhiệm chức năng trao đổi oxy, giúp duy trì hoạt động sống của cơ thể. Bao quanh phổi là hai lớp màng phổi gồm màng phổi lá thành và màng phổi lá tạng. Giữa hai lớp màng này tồn tại một khoảng trống gọi là khoang màng phổi.

Trong điều kiện bình thường, khoang màng phổi chứa một lượng dịch rất nhỏ, khoảng 10 – 15 ml. Lượng dịch này có tác dụng bôi trơn, giúp phổi co giãn linh hoạt khi hít thở và hạn chế ma sát giữa các lớp màng phổi.

Tràn dịch màng phổi xảy ra khi dịch tích tụ bất thường trong khoang màng phổi. Dịch có thể là dịch viêm, máu, mủ hoặc dưỡng chấp tùy theo nguyên nhân gây bệnh. Khi lượng dịch tăng lên, phổi bị chèn ép và không thể giãn nở bình thường, từ đó làm suy giảm chức năng hô hấp.

Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như khó thở, đau tức ngực, ho kéo dài hoặc cảm giác nặng ngực. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng trong những trường hợp nặng.

Nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi hiện nay

Tràn dịch màng phổi là tình trạng dịch tích tụ bất thường trong khoang màng phổi – khoảng trống nằm giữa phổi và thành ngực. Bệnh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ nhiễm trùng cho đến các bệnh lý mạn tính nguy hiểm.

Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Nhiễm trùng đường hô hấp: Viêm phổi, áp xe phổi hoặc lao phổi là những nguyên nhân phổ biến gây tràn dịch màng phổi. Khi vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng xâm nhập, màng phổi có thể bị viêm và tăng tiết dịch. Ở trẻ em, tình trạng này thường liên quan đến biến chứng của viêm phổi.
• Ung thư phổi và các bệnh ung thư khác: Một số trường hợp tràn dịch màng phổi xảy ra do ung thư phổi, ung thư màng phổi hoặc ung thư di căn đến vùng ngực. Dịch màng phổi ác tính thường tái phát nhiều lần và ảnh hưởng lớn đến chức năng hô hấp của người bệnh.
• Suy giảm protein trong máu: Protein trong máu có vai trò giữ dịch bên trong lòng mạch. Khi nồng độ protein giảm do xơ gan, hội chứng thận hư hoặc suy dinh dưỡng nặng, dịch dễ thoát ra ngoài và tích tụ trong khoang màng phổi.
• Chấn thương vùng ngực hoặc biến chứng thủ thuật: Tai nạn gây chấn thương lồng ngực, gãy xương sườn hoặc biến chứng sau các thủ thuật như chọc dò màng phổi, nội soi phế quản… có thể làm tổn thương phổi và dẫn đến tràn dịch.
• Biến chứng của bệnh lý hô hấp kéo dài: Các bệnh như lao phổi, viêm phế quản nặng, COPD hoặc ung thư phổi nếu không điều trị đúng cách có thể khiến màng phổi bị kích thích kéo dài, từ đó hình thành dịch trong khoang màng phổi.

Ngoài ra, suy tim, bệnh tự miễn hoặc viêm tụy cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh ở một số trường hợp.

Xơ gan thường gây suy giảm nồng độ protein máu

Người mắc bệnh tràn dịch màng phổi có lây không?

Bệnh tràn dịch màng phổi có lây không là thắc mắc của nhiều người khi trong gia đình có người mắc bệnh hoặc đang điều trị các bệnh lý hô hấp. Thực tế, bệnh tràn dịch màng phổi không phải lúc nào cũng có khả năng lây truyền. Mức độ lây nhiễm sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

Tình trạng này xảy ra khi lượng dịch trong khoang màng phổi tăng bất thường, khiến người bệnh xuất hiện các triệu chứng như khó thở, đau tức ngực, ho kéo dài hoặc mệt mỏi. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tràn dịch màng phổi, trong đó thường gặp là lao màng phổi, viêm phổi, ung thư phổi, suy tim, suy thận mạn hoặc xơ gan.

Trong số đó, các trường hợp liên quan đến lao phổi hoặc viêm phổi do vi khuẩn có nguy cơ lây nhiễm cho người xung quanh nếu không được kiểm soát và điều trị đúng cách. Ngược lại, tràn dịch màng phổi do ung thư, suy tim, bệnh gan thận hay các bệnh tự miễn thường không lây từ người sang người.

Bệnh tràn dịch màng phổi lây qua đường nào?

Tràn dịch màng phổi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau và không phải trường hợp nào cũng có khả năng lây nhiễm. Vì vậy, khi tìm hiểu bệnh tràn dịch màng phổi có lây không, người bệnh cần xác định rõ nguyên nhân gây bệnh để có câu trả lời chính xác.

Trong trường hợp tràn dịch màng phổi do lao màng phổi hoặc nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phổi, tác nhân gây bệnh có thể lây qua đường hô hấp. Vi khuẩn có thể phát tán thông qua các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần trong thời gian dài. Đây là lý do những trường hợp nghi ngờ liên quan đến lao cần được thăm khám và kiểm tra sớm để hạn chế nguy cơ lây cho người xung quanh.

Ngược lại, nhiều nguyên nhân khác gây tràn dịch màng phổi như ung thư, suy tim, bệnh gan, bệnh thận hoặc rối loạn miễn dịch thường không có khả năng lây truyền từ người sang người. Do đó, không nên quá lo lắng hoặc tự ý cách ly khi chưa có kết luận từ bác sĩ chuyên khoa.

Bệnh tràn dịch màng phổi có di truyền không?

Phần lớn các trường hợp tràn dịch màng phổi không liên quan đến yếu tố di truyền. Đây chủ yếu là hậu quả của các bệnh lý mắc phải như nhiễm trùng, lao phổi, suy tim, bệnh gan hoặc ung thư.

Dù vậy, một số bệnh nền có tính chất gia đình như ung thư phổi, bệnh tim mạch hoặc rối loạn miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện tràn dịch màng phổi trong tương lai. Do đó, nếu gia đình có tiền sử mắc các bệnh lý này, bạn nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất thường.

Việc chủ động theo dõi sức khỏe, điều trị tốt các bệnh lý nền và xây dựng lối sống lành mạnh sẽ giúp giảm nguy cơ gặp phải tình trạng tràn dịch màng phổi.

Bệnh tràn dịch màng phổi có lây không, thì tính di truyền của bệnh cũng là vấn đề được nhiều người quan tâm.

Cách điều trị tràn dịch màng phổi

Việc điều trị tràn dịch màng phổi tập trung vào hai mục tiêu chính: loại bỏ lượng dịch tích tụ trong khoang màng phổi và xử lý nguyên nhân gây bệnh để hạn chế nguy cơ tái phát. Tùy theo mức độ tràn dịch, tình trạng hô hấp và bệnh lý nền, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp cho từng trường hợp.

Các phương pháp điều trị thường được áp dụng gồm:

• Chọc hút dịch màng phổi: Đây là thủ thuật giúp lấy bớt dịch ra khỏi khoang màng phổi nhằm giảm cảm giác khó thở, đau tức ngực và cải thiện khả năng hô hấp. Ngoài tác dụng điều trị, mẫu dịch thu được còn được dùng để xét nghiệm, hỗ trợ xác định nguyên nhân như nhiễm trùng, lao, suy tim hay ung thư.
• Đặt ống dẫn lưu màng phổi: Với những trường hợp dịch tích tụ nhiều, tái phát liên tục hoặc có kèm tràn khí, tràn máu hay mủ màng phổi, bác sĩ có thể đặt ống dẫn lưu để đưa dịch ra ngoài liên tục. Hệ thống dẫn lưu sử dụng áp lực hút phù hợp giúp phổi giãn nở tốt hơn và cải thiện chức năng hô hấp.
• Điều trị bằng thuốc: Nếu nguyên nhân xuất phát từ nhiễm khuẩn, người bệnh thường được chỉ định kháng sinh để kiểm soát tình trạng viêm nhiễm. Trường hợp liên quan đến lao phổi sẽ cần điều trị bằng thuốc kháng lao theo đúng phác đồ. Ngoài ra, một số bệnh lý nền như suy tim, bệnh gan hoặc bệnh thận cũng cần được kiểm soát song song để hạn chế tái tích tụ dịch.
• Phẫu thuật nội soi lồng ngực (VATS): Đây là kỹ thuật ít xâm lấn, giúp bác sĩ quan sát trực tiếp bên trong khoang màng phổi để chẩn đoán và xử lý các trường hợp tràn dịch phức tạp hoặc tái phát nhiều lần. Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể kết hợp làm dính màng phổi nhằm giảm nguy cơ dịch tái phát, đặc biệt ở bệnh nhân có khối u hoặc tràn dịch ác tính.
• Phẫu thuật bóc tách màng phổi và làm sạch ổ cặn: Phương pháp này thường được áp dụng khi màng phổi bị dày dính hoặc xuất hiện nhiều ổ viêm, ổ mủ kéo dài. Việc loại bỏ tổn thương giúp phổi phục hồi khả năng giãn nở, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm về hô hấp.

Hiểu rõ tính chất lây nhiễm của bệnh giúp người bệnh và gia đình chủ động có biện pháp phòng tránh phù hợp

Xem thêm

• Tràn dịch màng phổi: Triệu chứng, biến chứng, điều trị và chăm sóc
• Ung thư phổi di căn gan​ là gì? Dấu hiệu, tiên lượng và hướng điều trị
• U phổi ác tính: Nguyên nhân, chẩn đoán và cách xử lý

Kết luận

Bệnh tràn dịch màng phổi có lây không còn phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Phần lớn trường hợp tràn dịch màng phổi không lây, tuy nhiên nếu liên quan đến lao phổi hoặc nhiễm khuẩn hô hấp thì vẫn có nguy cơ lây truyền. Việc thăm khám sớm, xác định đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời sẽ giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm cũng như bảo vệ sức khỏe cho người thân trong gia đình.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp

Tràn dịch màng phổi có lây qua tiếp xúc thông thường không?

Thông thường không. Chỉ những trường hợp liên quan đến lao phổi hoặc bệnh nhiễm khuẩn hô hấp mới có nguy cơ lây nhiễm.

Bệnh tràn dịch màng phổi có chữa khỏi được không?

Nếu phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên nhân, nhiều trường hợp tràn dịch màng phổi có thể kiểm soát và hồi phục tốt.

Người bị tràn dịch màng phổi nên kiêng gì?

Người bệnh nên hạn chế thuốc lá, rượu bia, thực phẩm nhiều dầu mỡ và cần nghỉ ngơi hợp lý để hỗ trợ phục hồi phổi.