Ung thư lưỡi giai đoạn 2: Nguyên nhân, cách phát hiện sớm và điều trị

Đối mặt với chẩn đoán ung thư chưa bao giờ là điều dễ dàng, nhưng với ung thư lưỡi giai đoạn 2, cánh cửa hy vọng vẫn đang rộng mở. Đây được xem là "thời điểm vàng" cuối cùng trong nhóm giai đoạn sớm, nơi các can thiệp y khoa có thể mang lại hiệu quả triệt căn cao. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc kiểm soát hoàn toàn và sự tiến triển phức tạp của bệnh ở giai đoạn này là rất mong manh.

Bài viết này, Thuốc Ung Thư sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc từ góc độ chuyên môn về bản chất của ung thư lưỡi giai đoạn 2, giúp bạn và người thân có lộ trình chuẩn xác nhất trong cuộc chiến giành lại sức khỏe.

Ung thư lưỡi giai đoạn 2 là gì?

Ung thư lưỡi được chia thành hai nhóm chính dựa trên vị trí giải phẫu: lưỡi di động (thuộc khoang miệng) và gốc lưỡi (thuộc vùng họng miệng). Hai vị trí này có sự khác biệt rõ rệt về yếu tố nguy cơ, cơ chế bệnh sinh, phương pháp điều trị cũng như tiên lượng. Trong đó, nhiễm virus HPV thường liên quan nhiều hơn đến ung thư vùng họng miệng. Nội dung dưới đây tập trung làm rõ ung thư lưỡi di động giai đoạn 2.

Theo hệ thống phân giai đoạn của AJCC phiên bản thứ 8, ung thư lưỡi giai đoạn 2 được xác định dựa trên kích thước khối u và độ sâu xâm lấn (Depth of Invasion – DOI). Cụ thể, khối u có thể có đường kính không quá 2 cm nhưng độ sâu xâm lấn lớn hơn 5 mm và không vượt quá 10 mm; hoặc kích thước u lớn hơn 2 cm nhưng không quá 4 cm, với DOI tối đa 10 mm. Ở giai đoạn này, bệnh tiến triển rõ hơn so với giai đoạn sớm nhưng chưa ghi nhận sự lan tràn đến hạch bạch huyết vùng cổ hoặc di căn xa.

Về bản chất, ung thư lưỡi chủ yếu xuất phát từ sự biến đổi ác tính của tế bào biểu mô vảy bao phủ bề mặt lưỡi, thuộc nhóm ung thư biểu mô tế bào vảy khoang miệng – một trong những loại ung thư thường gặp ở vùng đầu cổ. Khi bước sang giai đoạn 2, người bệnh có thể bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như đau khi nhai nuốt, khó nói, cảm giác vướng hoặc khó chịu trong khoang miệng, tuy nhiên các biểu hiện này vẫn còn khu trú và chưa gây tổn thương lan rộng.

Bệnh ung thư lưỡi giai đoạn 2

Dấu hiệu nhận biết ung thư lưỡi giai đoạn 2

Ở ung thư lưỡi giai đoạn 2, các triệu chứng thường đã biểu hiện rõ ràng hơn so với giai đoạn sớm và gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày. Người bệnh có thể gặp phải những dấu hiệu sau:

• Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân: Đây có thể là phản ứng của cơ thể trước tình trạng viêm nhiễm hoặc nhiễm khuẩn tại vùng tổn thương ở lưỡi.
• Đau miệng dai dẳng: Cơn đau xuất hiện thường xuyên, tăng lên khi nói chuyện, nhai hoặc nuốt thức ăn, khiến người bệnh ăn uống kém và suy giảm thể trạng.
• Tổn thương loét lâu lành: Vết loét ở lưỡi có xu hướng lan rộng, bề mặt phủ giả mạc, dễ chảy máu và gây cản trở vận động linh hoạt của lưỡi.
• Chảy máu bất thường ở lưỡi: Nước bọt đôi khi lẫn máu, kèm theo mùi hôi miệng do mô niêm mạc bị hoại tử hoặc viêm nhiễm.
• Khó nhai, khó nuốt: Một số trường hợp xuất hiện tình trạng cứng hàm, hạn chế cử động lưỡi, khiến việc ăn uống và giao tiếp trở nên khó khăn hơn.
• Thay đổi giọng nói, khàn tiếng: Người bệnh có thể nhận thấy giọng nói khác thường, phát âm không rõ, đặc biệt khi khối u ảnh hưởng đến hoạt động của lưỡi và khoang miệng.
• Nổi hạch vùng cổ: Các hạch bạch huyết sưng to, có thể sờ thấy, là dấu hiệu cho thấy bệnh đã có sự tiến triển nhất định.

Việc nhận diện sớm các biểu hiện của ung thư lưỡi giai đoạn 2 đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán và điều trị, giúp nâng cao hiệu quả can thiệp và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

Xem thêm: Dấu hiệu của ung thư lưỡi bạn dễ bỏ qua nhất

Nguyên nhân dẫn đến ung thư lưỡi giai đoạn 2

Ung thư lưỡi giai đoạn 2 có thể hình thành từ nhiều yếu tố nguy cơ khác nhau, liên quan đến thói quen sinh hoạt, tình trạng sức khỏe và đặc điểm cá nhân. Việc hiểu rõ các nguyên nhân này giúp nâng cao ý thức phòng ngừa và phát hiện bệnh sớm hơn.

Nhiễm virus HPV

Những năm gần đây, sự gia tăng các ca ung thư lưỡi được ghi nhận có liên quan đến một số chủng virus HPV. Loại virus này có khả năng làm biến đổi tế bào niêm mạc khoang miệng, từ đó thúc đẩy quá trình hình thành khối u ác tính.

Sử dụng thuốc lá

Thuốc lá được xem là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ung thư lưỡi. Dù ở bất kỳ hình thức nào như hút thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lào hay nhai thuốc lá, các chất độc hại trong khói thuốc đều có thể gây tổn thương niêm mạc lưỡi và làm tăng nguy cơ tiến triển bệnh.

Lạm dụng rượu bia

Việc uống rượu bia với tần suất cao và kéo dài khiến niêm mạc khoang miệng dễ bị kích thích và tổn thương. Đặc biệt, khi rượu bia kết hợp với thuốc lá, nguy cơ mắc ung thư lưỡi giai đoạn 2 sẽ tăng lên đáng kể.

Giới tính nam

Thống kê cho thấy nam giới có tỷ lệ mắc ung thư lưỡi cao hơn nữ giới. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến thói quen hút thuốc và uống rượu phổ biến hơn ở nam giới.

Tuổi tác

Nguy cơ mắc bệnh thường gia tăng theo độ tuổi, nhất là ở những người trên 45 tuổi. Đây là nhóm đối tượng có thời gian tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ như thuốc lá và rượu bia kéo dài.

Vệ sinh răng miệng kém

Chăm sóc răng miệng không đúng cách có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn và các tác nhân gây hại phát triển, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và tổn thương niêm mạc lưỡi, từ đó góp phần thúc đẩy bệnh ung thư.

Suy giảm hệ miễn dịch

Những người có hệ miễn dịch yếu, chẳng hạn như bệnh nhân sau ghép tạng, người đang điều trị ung thư hoặc mắc các bệnh như HIV, sẽ có khả năng chống lại sự phát triển bất thường của tế bào kém hơn, làm tăng nguy cơ mắc ung thư lưỡi.

Lạm dụng đồ uống có cồn là nguyên nhân dẫn đến ung thư lưỡi giai đoạn 2

Xem thêm: Nguyên nhân ung thư lưỡi thường gặp hiện nay ít người biết

Ung thư lưỡi giai đoạn 2 có chữa được không?

Ở giai đoạn 2, ung thư lưỡi vẫn được xếp vào nhóm bệnh có tiên lượng tương đối tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Nhiều nghiên cứu cho thấy, khoảng 70 – 80% người bệnh ung thư lưỡi giai đoạn 2 có thể sống trên 5 năm sau khi được chẩn đoán và can thiệp y tế kịp thời.

Tuy nhiên, khả năng sống lâu dài và hồi phục của từng bệnh nhân không hoàn toàn giống nhau. Kết quả điều trị còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: độ tuổi, thể trạng tổng quát, mức độ xâm lấn của khối u, cũng như khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị như phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị. Việc tuân thủ phác đồ và theo dõi sát sau điều trị cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tiên lượng bệnh.

Xem thêm: Ung thư lưỡi có chữa được không? Điều trị thế nào hiệu quả?

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Bạn nên chủ động thăm khám bác sĩ sớm nếu nhận thấy lưỡi xuất hiện khối bất thường, sưng đau, vết loét, đốm lạ hoặc thay đổi màu sắc, đặc biệt khi những dấu hiệu này không thuyên giảm sau 2 tuần. Việc khám răng miệng định kỳ mỗi 6 tháng giúp làm sạch khoang miệng và phát hiện sớm các bất thường trên lưỡi.

Trong trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý nghiêm trọng như ung thư lưỡi giai đoạn 2, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng cụ thể, tư vấn lịch tái khám phù hợp và chỉ định các xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời.

Phương pháp điều trị ung thư lưỡi giai đoạn 2

Ở giai đoạn 2, ung thư lưỡi vẫn còn khả năng kiểm soát tốt nếu được can thiệp đúng hướng và kịp thời. Việc lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ khối u, hạn chế tái phát và cải thiện tiên lượng lâu dài cho người bệnh. Các phương pháp điều trị ung thư lưỡi giai đoạn 2 thường bao gồm:

Phẫu thuật: Phẫu thuật là nền tảng trong điều trị, với mục tiêu cắt bỏ hoàn toàn khối u kèm theo vùng mô lành xung quanh để đảm bảo diện cắt an toàn. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định nạo vét hạch cổ chọn lọc nhằm giảm nguy cơ di căn hạch tiềm ẩn.

Xạ trị: Xạ trị thường được áp dụng sau phẫu thuật khi kết quả mô bệnh học cho thấy các yếu tố nguy cơ như độ xâm lấn sâu, xâm lấn thần kinh hoặc bờ cắt sát. Xạ trị bổ trợ giúp tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại và làm giảm khả năng tái phát tại chỗ.

Hóa trị: Hóa trị không phải là lựa chọn điều trị thường quy cho ung thư lưỡi giai đoạn 2. Tuy nhiên, trong những trường hợp nguy cơ cao, hóa trị có thể được cân nhắc phối hợp với xạ trị nhằm tăng hiệu quả kiểm soát bệnh sau phẫu thuật.

Phẩu thuật là phương pháp điều trị ung thư lưỡi giai đoạn 2

Chế độ chăm sóc và dinh dưỡng cho bệnh nhân

Quá trình hồi phục sau phẫu thuật và xạ trị vùng miệng rất khắc nghiệt. Chế độ chăm sóc đúng cách sẽ quyết định 40% sự thành công của ca điều trị.

Thực phẩm nên ăn và nên kiêng

Sau can thiệp, niêm mạc miệng thường rất nhạy cảm và đau rát.

Nên ăn: Thức ăn mềm, lỏng, xay nhuyễn (cháo, súp, sữa, sinh tố). Ưu tiên thực phẩm giàu protein và vitamin để nhanh lành vết thương. Nên chia nhỏ bữa ăn thành 6-8 bữa/ngày.

Nên kiêng:

• Thức ăn quá nóng hoặc quá lạnh.
• Gia vị cay nồng (ớt, tiêu), thực phẩm có tính acid cao (chanh, dứa).
• Thức ăn cứng, sắc nhọn (đồ chiên rán, xương).

Cách vệ sinh răng miệng sau phẫu thuật

• Việc giữ khoang miệng sạch sẽ giúp ngăn ngừa nhiễm trùng diện cắt và giảm tác dụng phụ của xạ trị (viêm loét miệng).
• Sử dụng bàn chải lông cực mềm hoặc gạc y tế vệ sinh nhẹ nhàng.
• Súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc nước súc miệng chuyên dụng không chứa cồn theo chỉ định của bác sĩ.
• Giữ ẩm môi và khoang miệng bằng nước lọc hoặc các chất thay thế nước bọt nếu bị khô miệng do xạ trị.

Xem thêm: Gợi ý thực đơn dinh dưỡng phù hợp cho bệnh nhân ung thư lưỡi

Kết luận

Ung thư lưỡi giai đoạn 2 dù là một thử thách lớn nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu chúng ta hành động quyết liệt và khoa học. Chìa khóa nằm ở việc phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ tại các cơ sở chuyên khoa và duy trì một lối sống lành mạnh. Đừng để những lo lắng làm trì hoãn việc thăm khám. Nếu bạn hoặc người thân có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở vùng lưỡi kéo dài trên 2 tuần, hãy đến gặp bác sĩ ngay hôm nay.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Ung thư lưỡi giai đoạn 2 có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Trả lời: Có khả năng chữa khỏi cao. Với sự tiến bộ của phẫu thuật và xạ trị, nhiều bệnh nhân giai đoạn 2 đã sống khỏe mạnh hơn 10-20 năm mà không có dấu hiệu tái phát. Điều quan trọng là sự tuân thủ phác đồ.

2. Phẫu thuật cắt lưỡi có làm mất khả năng nói không?

Trả lời: Ở giai đoạn 2, phẫu thuật thường chỉ cắt bỏ một phần. Sau khi vết thương lành, kết hợp với các bài tập vật lý trị liệu ngôn ngữ, bệnh nhân hoàn toàn có thể giao tiếp bình thường, dù giọng nói có thể thay đổi nhẹ.

3. Tại sao tôi vẫn phải xạ trị dù bác sĩ bảo đã cắt hết khối u?

Trả lời: Xạ trị đóng vai trò như một "lưới lọc" cuối cùng, tiêu diệt những tế bào ung thư siêu nhỏ (vi thể) mà mắt thường và dao mổ không thể chạm tới, nhằm giảm thiểu tối đa nguy cơ tái phát tại chỗ.