Chưa quan hệ có bị ung thư cổ tử cung​ không? Những điều cần biết

Chưa quan hệ có bị ung thư cổ tử cung là thắc mắc của rất nhiều bạn gái, đặc biệt là thanh thiếu niên và phụ nữ trẻ chuẩn bị tiêm vaccine HPV hoặc lần đầu tìm hiểu về sức khỏe sinh sản. Không ít người cho rằng ung thư cổ tử cung chỉ xảy ra ở phụ nữ đã quan hệ tình dục. Tuy nhiên, đây là quan niệm chưa hoàn toàn chính xác. Theo các tổ chức y tế như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (American Cancer Society - ACS), phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung có liên quan đến nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus) kéo dài. Mặc dù HPV chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc tình dục, vẫn tồn tại một số trường hợp hiếm gặp người chưa từng quan hệ vẫn có nguy cơ mắc bệnh do nhiều yếu tố khác nhau. Bài viết dưới đây, Thuốc Ung Thư sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của ung thư cổ tử cung, lý giải vì sao người chưa quan hệ vẫn có thể mắc bệnh, đồng thời cung cấp những kiến thức khoa học về phòng ngừa và tầm soát để chủ động bảo vệ sức khỏe.

Virus HPV là gì?

HPV (Human Papillomavirus) là một nhóm virus rất phổ biến, với hơn 100 тип khác nhau đã được xác định. Đây là tác nhân gây ra nhiều bệnh lý lây truyền qua đường tình dục và có mối liên quan chặt chẽ đến một số bệnh ung thư. Phần lớn các chủng HPV không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và có thể được hệ miễn dịch đào thải tự nhiên.

Tuy nhiên, khoảng 40 chủng HPV có khả năng xâm nhiễm vùng sinh dục, trong đó có khoảng 14 chủng được xếp vào nhóm nguy cơ cao vì có thể làm tăng nguy cơ hình thành các tổn thương tiền ung thư và ung thư. Đặc biệt, HPV là yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư cổ tử cung, đồng thời còn liên quan đến ung thư âm đạo, âm hộ, dương vật, hậu môn và vùng hầu họng.

Dựa trên mức độ nguy cơ gây bệnh, HPV được chia thành hai nhóm chính:

HPV nguy cơ thấp: Nhóm này thường không gây ung thư mà chủ yếu liên quan đến các tổn thương lành tính, điển hình là mụn cóc sinh dục hoặc sùi mào gà. Hai chủng phổ biến nhất thuộc nhóm này là HPV 6 và HPV 11.

HPV nguy cơ cao: Đây là nhóm virus có khả năng gây biến đổi tế bào nếu tồn tại kéo dài trong cơ thể. Theo nhiều nghiên cứu, HPV 16 và HPV 18 là hai chủng có độc lực cao nhất, chịu trách nhiệm cho phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung trên toàn thế giới. Ngoài ra, các chủng nguy cơ cao khác cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư tại cơ quan sinh dục và vùng đầu - cổ.

Virus HPV là tác nhân chính gây bệnh lây truyền qua đường tình dục

Virus HPV lây truyền qua những con đường nào?

HPV có thể lây nhiễm thông qua nhiều hình thức tiếp xúc khác nhau, trong đó phổ biến nhất là tiếp xúc trực tiếp giữa da và niêm mạc.

Quan hệ tình dục không an toàn

Đây là con đường lây truyền chủ yếu của HPV. Virus có thể truyền từ người nhiễm sang bạn tình khi quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng. Ngay cả khi người mang virus không có triệu chứng, nguy cơ lây nhiễm vẫn tồn tại.

Tiếp xúc trực tiếp với da hoặc niêm mạc

HPV có khả năng lây qua sự tiếp xúc giữa vùng da hoặc niêm mạc bị nhiễm với người khỏe mạnh. Vì vậy, việc không xuất hiện mụn cóc hay tổn thương bên ngoài không đồng nghĩa với việc không có khả năng truyền virus.

Dùng chung vật dụng cá nhân

Khả năng lây truyền qua đồ dùng cá nhân không cao nhưng vẫn có thể xảy ra trong một số trường hợp. Việc sử dụng chung khăn tắm, đồ lót hoặc các vật dụng vệ sinh cá nhân với người nhiễm HPV có thể làm tăng nguy cơ tiếp xúc với virus nếu các vật dụng này bị nhiễm dịch tiết.

Lây truyền từ mẹ sang con

Trong những trường hợp hiếm gặp, phụ nữ mang thai nhiễm HPV có thể truyền virus cho em bé trong quá trình sinh thường. Mặc dù tỷ lệ không cao, trẻ vẫn có nguy cơ mắc một số bệnh lý liên quan đến HPV, vì vậy thai phụ cần được theo dõi và quản lý thai kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ nếu đã được chẩn đoán nhiễm virus.

Chưa quan hệ có bị ung thư cổ tử cung không?

Nhiều người cho rằng chỉ những phụ nữ đã quan hệ tình dục mới có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, trên thực tế, chưa quan hệ có bị ung thư cổ tử cung vẫn là điều có thể xảy ra, dù tỷ lệ rất thấp.

Nguyên nhân là bởi đa số trường hợp ung thư cổ tử cung có liên quan đến tình trạng nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus) kéo dài. HPV chủ yếu lây truyền qua hoạt động tình dục, nhưng không nhất thiết phải có sự xâm nhập hoàn toàn mới có thể lây nhiễm.

Virus HPV vẫn có thể truyền từ người này sang người khác thông qua các hình thức tiếp xúc thân mật như:

• Tiếp xúc trực tiếp giữa da và da ở vùng sinh dục.
• Quan hệ tình dục bằng miệng.
• Tiếp xúc thân mật với vùng kín của bạn tình.
• Sử dụng chung đồ chơi tình dục nhưng không được vệ sinh hoặc khử khuẩn đúng cách.

Bên cạnh đó, trong một số trường hợp hiếm gặp, ung thư cổ tử cung cũng có thể liên quan đến các yếu tố khác như bất thường di truyền, suy giảm miễn dịch hoặc các tổn thương tế bào cổ tử cung không xuất phát từ HPV. Tuy nhiên, những trường hợp này chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với các ca bệnh do virus HPV gây ra.

Vì vậy, ngay cả khi chưa từng quan hệ tình dục, phụ nữ vẫn nên chủ động bảo vệ sức khỏe bằng cách tiêm vắc xin HPV đúng độ tuổi, duy trì vệ sinh vùng kín đúng cách và khám phụ khoa định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ khi cần thiết. Những biện pháp này giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý cổ tử cung và phát hiện sớm các bất thường nếu có.

Phụ nữ chưa từng quan hệ vẫn có khả năng phát triển ung thư cổ tử cung, dù tỷ lệ thấp

Làm sao để biết mình có nhiễm virus HPV?

Nhiễm HPV thường diễn ra âm thầm. Phần lớn người mang virus không có triệu chứng rõ ràng nên rất khó nhận biết bằng các dấu hiệu bên ngoài. Chính vì vậy, nhiều người chỉ phát hiện mình nhiễm HPV khi đi khám phụ khoa hoặc thực hiện các xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung.

Đối với những người băn khoăn chưa quan hệ có bị ung thư cổ tử cung hay không, việc hiểu đúng về HPV và chủ động tầm soát khi có chỉ định sẽ giúp phát hiện sớm các nguy cơ, từ đó có hướng theo dõi và điều trị phù hợp.

Xét nghiệm HPV có vai trò như thế nào?

Xét nghiệm HPV là phương pháp giúp phát hiện sự hiện diện của virus HPV, đặc biệt là các chủng nguy cơ cao có liên quan đến ung thư cổ tử cung. Kết quả xét nghiệm không đồng nghĩa với việc đã mắc ung thư, nhưng là cơ sở quan trọng để bác sĩ đánh giá nguy cơ và xây dựng kế hoạch theo dõi hoặc điều trị nếu cần.

Trong thực hành lâm sàng, xét nghiệm HPV có thể được thực hiện riêng lẻ hoặc kết hợp với các phương pháp sàng lọc khác nhằm nâng cao khả năng phát hiện sớm những tổn thương tiền ung thư.

Các phương pháp xét nghiệm HPV hiện nay

• Xét nghiệm Pap (Pap smear): Pap smear là phương pháp tầm soát giúp phát hiện các tế bào bất thường tại cổ tử cung trước khi chúng tiến triển thành ung thư. Khi thực hiện, bác sĩ sẽ lấy một lượng nhỏ tế bào ở cổ tử cung để phân tích dưới kính hiển vi. Đây là xét nghiệm được khuyến cáo thực hiện định kỳ ở phụ nữ trong độ tuổi phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Xét nghiệm HPV DNA: Đây là kỹ thuật sinh học phân tử giúp xác định sự hiện diện của DNA virus HPV trong tế bào cổ tử cung. Xét nghiệm đặc biệt có giá trị trong việc phát hiện các chủng HPV nguy cơ cao như HPV 16, HPV 18 và một số type khác có liên quan đến ung thư cổ tử cung. Kết quả xét nghiệm giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ và quyết định có cần theo dõi hoặc làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu hay không.
• Xét nghiệm HPV ở nam giới: Hiện nay chưa có xét nghiệm tầm soát HPV được khuyến cáo thường quy cho nam giới giống như ở nữ. Trong một số trường hợp có biểu hiện nghi ngờ như mụn cóc sinh dục, tổn thương ở cơ quan sinh dục hoặc hậu môn, bác sĩ có thể chỉ định thăm khám, lấy mẫu tổn thương hoặc thực hiện các xét nghiệm phù hợp để xác định nguyên nhân và đưa ra hướng xử trí.

Cách phòng ngừa ung thư cổ tử cung hiệu quả

Mặc dù virus HPV là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư cổ tử cung, nhưng đây không phải là yếu tố duy nhất làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Thói quen sinh hoạt, sức khỏe sinh sản, khả năng miễn dịch và việc tầm soát định kỳ đều có ảnh hưởng đến nguy cơ phát triển bệnh. Vì vậy, chủ động phòng ngừa từ sớm là giải pháp giúp bảo vệ sức khỏe và giảm nguy cơ mắc bệnh trong tương lai.

Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh, phụ nữ nên thực hiện các biện pháp sau:

• Tiêm vắc xin HPV theo khuyến cáo: Đây là biện pháp dự phòng hiệu quả giúp giảm nguy cơ nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao liên quan đến ung thư cổ tử cung. Nên tiêm đúng độ tuổi và đủ số mũi theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Khám phụ khoa và tầm soát định kỳ: Thực hiện xét nghiệm Pap smear hoặc xét nghiệm HPV theo lịch khuyến cáo giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, từ đó điều trị kịp thời trước khi bệnh tiến triển.
• Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su có thể góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm HPV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Đồng thời, duy trì mối quan hệ một vợ một chồng cũng giúp hạn chế nguy cơ phơi nhiễm virus.
• Không hút thuốc lá: Các chất độc trong thuốc lá có thể làm suy giảm khả năng bảo vệ của tế bào cổ tử cung, tạo điều kiện cho tổn thương kéo dài và tăng nguy cơ hình thành tế bào ung thư.
• Duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học: Bổ sung đầy đủ rau xanh, trái cây tươi, thực phẩm giàu vitamin A, C, E, folate và các chất chống oxy hóa giúp tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ bảo vệ tế bào khỏi các tác nhân gây hại.
• Rèn luyện thể chất thường xuyên: Duy trì vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần kết hợp với kiểm soát cân nặng hợp lý sẽ góp phần nâng cao sức đề kháng và cải thiện sức khỏe tổng thể.
• Điều trị sớm các bệnh phụ khoa: Viêm nhiễm kéo dài ở cơ quan sinh dục có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cổ tử cung. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như khí hư có mùi, ngứa, đau hoặc chảy máu bất thường, cần thăm khám và điều trị sớm.
• Trang bị kiến thức về bệnh: Hiểu đúng về HPV, các yếu tố nguy cơ, dấu hiệu cảnh báo và lợi ích của việc tầm soát sẽ giúp phụ nữ chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe và giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung.

Tiêm vắc xin HPV đúng lứa tuổi giúp giảm đáng kể nguy cơ ung thư cổ tử cung

Xem thêm

• Ung thư cổ tử cung có quan hệ được không​? Cách chăm sóc bệnh
• Liệu rằng vợ bị ung thư cổ tử cung có lây sang chồng không?
• Mắc bệnh ung thư cổ tử cung mang thai được không?

Kết luận

Chưa quan hệ có bị ung thư cổ tử cung không? Câu trả lời là có thể, nhưng nguy cơ thấp hơn so với người đã quan hệ tình dục. Nguyên nhân chủ yếu của ung thư cổ tử cung là nhiễm virus HPV kéo dài, tuy nhiên vẫn tồn tại một số trường hợp hiếm gặp liên quan đến các yếu tố khác như suy giảm miễn dịch hoặc các thể ung thư không liên quan đến HPV. Điều quan trọng là không nên chủ quan chỉ vì chưa từng quan hệ. Tiêm vaccine HPV đúng độ tuổi, duy trì lối sống lành mạnh và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường là những biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Chủ động bảo vệ sức khỏe từ sớm luôn là cách tốt nhất để phòng ngừa ung thư cổ tử cung.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Chưa quan hệ có cần tiêm vaccine HPV không?

Có. Vaccine HPV đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất khi được tiêm trước khi có nguy cơ phơi nhiễm với virus HPV, vì vậy người chưa quan hệ được khuyến cáo nên tiêm theo hướng dẫn của bác sĩ.

2. Chưa quan hệ có cần tầm soát ung thư cổ tử cung không?

Việc tầm soát phụ thuộc vào độ tuổi, tiền sử bệnh và khuyến cáo y khoa hiện hành. Nếu có triệu chứng bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ tư vấn.

3. Người chưa quan hệ có thể nhiễm HPV không?

Có nhưng hiếm gặp. HPV vẫn có thể lây qua tiếp xúc da kề da vùng sinh dục hoặc một số hình thức tiếp xúc thân mật khác, dù nguy cơ thấp hơn nhiều so với quan hệ tình dục.

4. Dấu hiệu nào cần đi khám sớm?

Bạn nên đi khám nếu xuất hiện các triệu chứng như chảy máu âm đạo bất thường, khí hư có mùi hoặc lẫn máu, đau vùng chậu kéo dài hoặc các dấu hiệu phụ khoa bất thường khác.