Ung thư bàng quang giai đoạn 3: Triệu chứng và cách điều trị hiện nay

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 là giai đoạn bệnh đã tiến triển tại chỗ, khi khối u không còn giới hạn trong lớp cơ bàng quang mà đã xâm lấn sang các mô mỡ xung quanh hoặc cơ quan lân cận. Đây là thời điểm người bệnh cần được chẩn đoán chính xác và điều trị tích cực nhằm kiểm soát bệnh, kéo dài thời gian sống cũng như cải thiện chất lượng cuộc sống. Mặc dù nghe đến "giai đoạn 3" khiến nhiều người lo lắng, nhưng với sự phát triển của y học hiện đại, người bệnh hiện có nhiều lựa chọn điều trị như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, liệu pháp miễn dịch hoặc kết hợp đa mô thức. Kết quả điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức độ xâm lấn của khối u, tình trạng hạch bạch huyết, sức khỏe tổng thể và khả năng đáp ứng với phác đồ. Bài viết dưới đây, Thuốc Ung Thư sẽ giúp bạn hiểu rõ ung thư bàng quang giai đoạn 3 là gì, các triệu chứng thường gặp, nguyên nhân, phương pháp chẩn đoán cũng như những hướng điều trị đang được áp dụng hiện nay theo các khuyến cáo của Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU), Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ (AUA) và Mạng lưới Ung thư Toàn diện Quốc gia Hoa Kỳ (NCCN).

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 là gì?

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 là giai đoạn bệnh đã tiến triển tại chỗ, khi khối u không còn khu trú trong bàng quang mà đã xâm lấn ra các mô xung quanh hoặc lan đến hạch bạch huyết vùng. Tuy nhiên, ở giai đoạn này, ung thư vẫn chưa di căn đến các cơ quan ở xa như phổi, gan hay xương.

Mức độ lan rộng của bệnh có thể khác nhau giữa từng người. Một số trường hợp, tế bào ung thư chỉ xâm nhập vào lớp mỡ bao quanh bàng quang. Trong khi đó, ở những bệnh nhân khác, khối u có thể đã lan sang các cơ quan lân cận như tuyến tiền liệt ở nam giới hoặc tử cung, âm đạo ở nữ giới. Việc xác định chính xác phạm vi xâm lấn có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương pháp điều trị và đánh giá tiên lượng.

Để phân giai đoạn bệnh, bác sĩ sử dụng hệ thống TNM của Ủy ban Hỗn hợp về Ung thư Hoa Kỳ (AJCC), bao gồm:

• T (Tumor): Đánh giá kích thước và mức độ xâm lấn của khối u nguyên phát.
• N (Node): Xác định ung thư đã lan đến hạch bạch huyết khu vực hay chưa.
• M (Metastasis): Đánh giá tình trạng di căn đến các cơ quan ở xa.

Từ ba yếu tố này, ung thư bàng quang được chia thành các giai đoạn từ I đến IV. Trong đó, giai đoạn III được xem là giai đoạn tiến triển tại chỗ và tiếp tục được phân thành hai nhóm nhỏ là IIIA và IIIB để phản ánh mức độ lan rộng của bệnh.

Minh hoạt khối u bàng quang xâm lấn đến lớp mỡ bao quanh bàng quang

Phân loại ung thư bàng quang giai đoạn 3 theo hệ thống TNM

Dựa trên tiêu chuẩn TNM, ung thư bàng quang giai đoạn 3 được chia thành hai phân nhóm là giai đoạn 3A và giai đoạn 3B.

Ung thư bàng quang giai đoạn 3A

Giai đoạn 3A bao gồm hai tình huống lâm sàng khác nhau, tùy thuộc vào việc ung thư đã lan đến hạch bạch huyết hay chưa.

Trường hợp thứ nhất: (T1–T4a, N1, M0)

Ở nhóm này, khối u có thể xâm lấn từ lớp niêm mạc đến các mô ngoài bàng quang hoặc lan sang một số cơ quan lân cận. Đồng thời, tế bào ung thư đã xuất hiện tại một hạch bạch huyết vùng, nhưng chưa có bằng chứng di căn đến các cơ quan ở xa.

Trường hợp thứ hai: (T3a–T4a, N0, M0)

Trong trường hợp này, ung thư chưa lan đến hạch bạch huyết nhưng khối u đã phát triển sâu hơn:

• Xâm nhập vào lớp mỡ bao quanh bàng quang.
• Hoặc lan sang các cơ quan lân cận như tuyến tiền liệt, túi tinh ở nam giới hoặc tử cung, âm đạo ở nữ giới.
• Chưa xâm lấn thành chậu hoặc thành bụng.
• Chưa có di căn xa.

Nhìn chung, dù chưa xuất hiện tổn thương hạch, mức độ xâm lấn tại chỗ ở nhóm này vẫn được xem là khá nghiêm trọng và thường cần điều trị tích cực.

Ung thư bàng quang giai đoạn 3B

Ung thư bàng quang giai đoạn 3B được ký hiệu là (T1–T4a, N2–N3, M0). Điểm khác biệt quan trọng so với giai đoạn 3A là bệnh đã lan đến nhiều hạch bạch huyết hơn.

Cụ thể:

Khối u có thể phát triển ở bất kỳ mức độ nào từ lớp trong của bàng quang đến các mô hoặc cơ quan lân cận, nhưng vẫn chưa xâm lấn thành chậu hoặc thành bụng.

• N2: Ung thư đã di căn đến từ hai hạch bạch huyết vùng chậu trở lên.
• N3: Tế bào ung thư xuất hiện tại các hạch bạch huyết nằm dọc theo động mạch chậu chung.

Mặc dù hạch bạch huyết đã bị ảnh hưởng nhiều hơn, người bệnh ở giai đoạn 3B vẫn chưa được xếp vào giai đoạn IV nếu chưa phát hiện di căn đến các cơ quan ở xa. Điều này có ý nghĩa quan trọng vì nhiều trường hợp vẫn có thể được điều trị bằng chiến lược phối hợp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, liệu pháp miễn dịch hoặc điều trị đích, tùy theo tình trạng sức khỏe và đặc điểm của khối u.

Triệu chứng của ung thư bàng quang giai đoạn 3

Khi bước sang giai đoạn 3, khối u đã phát triển sâu hơn vào thành bàng quang và có thể lan đến các mô xung quanh. Vì vậy, các triệu chứng thường rõ rệt hơn so với giai đoạn sớm. Người bệnh có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện sau:

• Tiểu ra máu là dấu hiệu phổ biến nhất. Máu trong nước tiểu có thể nhìn thấy bằng mắt thường khiến nước tiểu chuyển màu hồng, đỏ hoặc nâu sẫm. Trong một số trường hợp, lượng máu rất ít và chỉ được phát hiện thông qua xét nghiệm.
• Rối loạn tiểu tiện kéo dài như tiểu nhiều lần, tiểu gấp, tiểu buốt, tiểu khó, dòng nước tiểu yếu hoặc cảm giác đi tiểu không hết.
• Nước tiểu có màu sắc bất thường, đục hoặc sẫm màu hơn bình thường, đôi khi kèm mùi hôi.
• Đau vùng hạ vị, đau vùng chậu hoặc đau thắt lưng. Nếu khối u chèn ép đường tiết niệu hoặc lan sang các mô lân cận, cơn đau có thể xuất hiện thường xuyên và tăng dần theo thời gian.
• Cơ thể mệt mỏi, chán ăn, giảm cân ngoài ý muốn do ảnh hưởng của bệnh và quá trình chuyển hóa bị thay đổi.

Cần lưu ý rằng những triệu chứng trên không chỉ gặp ở ung thư mà còn có thể xuất hiện trong các bệnh lý tiết niệu khác như viêm bàng quang, sỏi tiết niệu hoặc phì đại tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, nếu tình trạng tiểu máu hoặc rối loạn tiểu tiện kéo dài, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, nội soi bàng quang và thực hiện các xét nghiệm cần thiết nhằm xác định nguyên nhân.

Đau vùng lưng dưới hoặc hạ vị có thể là triệu chứng của ung thư bàng quang

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 sống được bao lâu?

Tiên lượng của người mắc ung thư bàng quang giai đoạn 3 phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước và mức độ xâm lấn của khối u, tình trạng hạch bạch huyết, sức khỏe tổng thể, tuổi, cũng như khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị. Vì vậy, không thể dự đoán chính xác thời gian sống của từng trường hợp chỉ dựa trên giai đoạn bệnh.

Theo thống kê tại Vương quốc Anh trên nhóm người bệnh được chẩn đoán trong giai đoạn 2013–2017, tỷ lệ sống sau 5 năm ở giai đoạn 3 vào khoảng 40%. Đây là số liệu thống kê trên quần thể lớn và không phản ánh chính xác tiên lượng của từng cá nhân.

Bên cạnh đó, dữ liệu từ Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) giai đoạn 2014–2020 cho thấy nhóm người bệnh có ung thư bàng quang ở mức lan rộng tại vùng (Regional) có tỷ lệ sống sau 5 năm khoảng 39,5%. Cách phân loại này khác với hệ thống TNM hoặc AJCC, bởi NCI chia bệnh thành các mức độ dựa trên phạm vi lan rộng của ung thư, bao gồm:

• Khu trú (Localized): Khối u chỉ giới hạn trong bàng quang, chưa lan ra ngoài.
• Lan tại vùng (Regional): Ung thư đã xâm lấn các mô hoặc cơ quan lân cận, hoặc di căn đến các hạch bạch huyết gần bàng quang.
• Di căn xa (Distant): Tế bào ung thư đã lan đến các cơ quan ở xa như phổi, gan hoặc xương.

Điều quan trọng cần hiểu là các tỷ lệ sống chỉ mang tính tham khảo và được xây dựng từ dữ liệu của nhiều người bệnh trong quá khứ. Với sự phát triển của phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, liệu pháp miễn dịch và điều trị đích, tiên lượng của nhiều người mắc ung thư bàng quang giai đoạn 3 hiện nay đã có những cải thiện đáng kể nếu được phát hiện sớm và điều trị theo đúng phác đồ. Việc tuân thủ điều trị, tái khám định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh cũng góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống lâu dài.

Chẩn đoán ung thư bàng quang giai đoạn 3

Để xác định ung thư bàng quang giai đoạn 3, bác sĩ không chỉ dựa vào các triệu chứng lâm sàng mà còn kết hợp nhiều phương pháp cận lâm sàng nhằm đánh giá chính xác mức độ xâm lấn của khối u và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu là bước thăm dò ban đầu thường được chỉ định khi người bệnh có biểu hiện như tiểu máu, tiểu buốt hoặc tiểu nhiều lần. Mẫu nước tiểu có thể được phân tích để phát hiện hồng cầu, tế bào bất thường hoặc tế bào ung thư bong ra từ niêm mạc bàng quang. Mặc dù không thể khẳng định chẩn đoán, kết quả xét nghiệm có giá trị định hướng cho các bước kiểm tra tiếp theo.

Nội soi bàng quang

Đây là phương pháp quan trọng giúp quan sát trực tiếp bên trong bàng quang. Bác sĩ sẽ đưa một ống nội soi mềm hoặc cứng qua niệu đạo để kiểm tra niêm mạc bàng quang, xác định vị trí, kích thước và đặc điểm của tổn thương nghi ngờ. Nội soi cũng giúp đánh giá số lượng khối u và mức độ lan rộng tại chỗ.

Sinh thiết mô

Nếu phát hiện vùng tổn thương bất thường trong quá trình nội soi, bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô để phân tích dưới kính hiển vi. Sinh thiết là tiêu chuẩn vàng giúp xác định có hay không tế bào ung thư, đồng thời cung cấp thông tin về loại mô bệnh học và mức độ ác tính của khối u. Kết quả này đóng vai trò quyết định trong việc lựa chọn hướng điều trị.

Chẩn đoán hình ảnh

Sau khi xác định bệnh, người bệnh thường được chỉ định thêm các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh nhằm đánh giá giai đoạn và khả năng lan rộng của ung thư. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Chụp cắt lớp vi tính (CT) để đánh giá sự xâm lấn của khối u và tình trạng hạch bạch huyết.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI) giúp xác định mức độ xâm lấn vào lớp cơ và các cơ quan lân cận với độ chi tiết cao.
• Xạ hình xương hoặc các xét nghiệm hình ảnh khác khi nghi ngờ ung thư đã di căn đến xương hoặc các cơ quan xa.

Việc kết hợp nhiều phương pháp chẩn đoán giúp bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng bệnh, từ đó đưa ra kế hoạch điều trị phù hợp và tối ưu hiệu quả.

Điều trị ung thư bàng quang giai đoạn 3

Ở giai đoạn 3, khối u đã xâm lấn sâu vào thành bàng quang hoặc lan sang các mô xung quanh nhưng chưa di căn xa. Vì vậy, điều trị thường cần phối hợp nhiều phương pháp thay vì chỉ sử dụng một liệu pháp đơn lẻ. Mục tiêu là loại bỏ tối đa tế bào ung thư, giảm nguy cơ tái phát và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Phẫu thuật

Phẫu thuật vẫn là phương pháp điều trị chủ đạo đối với nhiều trường hợp ung thư bàng quang giai đoạn 3 có khả năng can thiệp.

Tùy vào mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định cắt bỏ toàn bộ bàng quang kèm nạo vét hạch vùng chậu. Nếu khối u đã lan sang các cơ quan lân cận, phạm vi phẫu thuật có thể được mở rộng:

• Ở nam giới, có thể cắt kèm tuyến tiền liệt và túi tinh.
• Ở nữ giới, có thể cần cắt tử cung, một phần âm đạo hoặc các cơ quan liên quan nếu đã bị xâm lấn.

Sau khi cắt bỏ bàng quang, bác sĩ sẽ tái tạo đường dẫn nước tiểu bằng nhiều kỹ thuật khác nhau như tạo bàng quang mới từ một đoạn ruột non hoặc đưa nước tiểu ra ngoài thông qua một lỗ mở trên thành bụng. Phương án được lựa chọn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và khả năng đáp ứng của từng người bệnh.

Hóa trị

Hóa trị sử dụng các thuốc chống ung thư để tiêu diệt hoặc làm chậm sự phát triển của tế bào ác tính.

Trong thực hành lâm sàng, hóa trị có thể được áp dụng:

• Trước phẫu thuật nhằm thu nhỏ kích thước khối u, tạo điều kiện thuận lợi cho việc cắt bỏ.
• Sau phẫu thuật để tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại, giảm nguy cơ tái phát.
• Kết hợp với xạ trị trong một số trường hợp không thể phẫu thuật.

Đối với một số người bệnh, thuốc hóa trị cũng có thể được đưa trực tiếp vào bàng quang nhằm tăng nồng độ thuốc tại vị trí tổn thương và hạn chế ảnh hưởng lên toàn cơ thể. Trong quá trình điều trị, người bệnh cần được theo dõi chặt chẽ vì hóa chất có thể gây ra các tác dụng không mong muốn như giảm bạch cầu, mệt mỏi, buồn nôn hoặc rụng tóc.

Xạ trị

Xạ trị sử dụng các chùm tia năng lượng cao để phá hủy DNA của tế bào ung thư, từ đó làm giảm khả năng phát triển và lan rộng của khối u.

Phương pháp này thường được chỉ định trong các trường hợp:

• Người bệnh không đủ điều kiện sức khỏe để phẫu thuật.
• Điều trị phối hợp với hóa trị nhằm bảo tồn bàng quang ở một số trường hợp phù hợp.
• Điều trị sau phẫu thuật nếu còn nguy cơ tồn tại tế bào ung thư.
• Giảm triệu chứng như đau hoặc chảy máu khi bệnh tiến triển.

Kế hoạch xạ trị sẽ được cá thể hóa dựa trên vị trí khối u, mức độ lan rộng và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh nhằm đạt hiệu quả điều trị cao nhất, đồng thời hạn chế tác dụng phụ lên các mô lành xung quanh.

Các phương pháp xét nghiệm hình ảnh như CT-scan có thể được dùng để chẩn đoán chính xác hơn tình trạng di căn của ung thư bàng quang giai đoạn 3

Xem thêm

• Ung thư bàng quang giai đoạn 2: Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị
• Có nên xạ trị điều trị ung thư bàng quang? Tác dụng phụ sau khi xạ trị
• Dấu hiệu ung thư bàng quang giai đoạn cuối và cách chăm sóc phù hợp

Kết luận

Ung thư bàng quang giai đoạn 3 là giai đoạn bệnh đã tiến triển nhưng vẫn còn nhiều cơ hội kiểm soát nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng phác đồ. Sự kết hợp giữa phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch có thể giúp cải thiện tiên lượng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như tiểu ra máu, tiểu buốt hoặc đau vùng chậu kéo dài, hãy chủ động thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Ung thư bàng quang giai đoạn 3 có chữa khỏi được không?

Ở một số trường hợp, bệnh có thể được kiểm soát lâu dài hoặc điều trị triệt căn nếu phát hiện sớm, đáp ứng tốt với phẫu thuật và các phương pháp điều trị kết hợp.

2. Ung thư bàng quang giai đoạn 3 sống được bao lâu?

Tiên lượng phụ thuộc vào mức độ xâm lấn của khối u, tình trạng hạch, sức khỏe tổng thể và khả năng đáp ứng điều trị. Bác sĩ sẽ đánh giá cụ thể để đưa ra tiên lượng phù hợp cho từng người bệnh.

3. Người bệnh có bắt buộc phải cắt toàn bộ bàng quang không?

Không phải tất cả trường hợp đều cần cắt toàn bộ bàng quang. Phương pháp điều trị sẽ được lựa chọn dựa trên giai đoạn bệnh, vị trí khối u và thể trạng của người bệnh.

4. Sau điều trị ung thư bàng quang giai đoạn 3 có dễ tái phát không?

Có. Người bệnh vẫn có nguy cơ tái phát nên cần tái khám định kỳ, thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh theo hướng dẫn của bác sĩ để phát hiện sớm bất thường.