Tuyến giáp có chức năng tiết ra các hormone quan trọng vào máu để vận chuyển đi khắp cơ thể. Ung thư tuyến giáp là bệnh xảy ra khi có sự bất thường trong sự phát triển của các tế bào tuyến giáp, là sự xuất hiện của các tế bào ung thư tạo thành khối u ác tính ở vùng tuyến giáp.

Ung thư tuyến giáp là bệnh gì?

Ung thư tuyến giáp (UTTG) là bệnh xảy ra khi có sự bất thường trong sự phát triển của các tế bào tuyến giáp, là sự xuất hiện của các tế bào ung thư tạo thành khối u ác tính ở vùng tuyến giáp.

UTTG là bệnh lý ác tính chiếm 1-2% trong tất cả các loại ung thư nhưng chiếm tỉ lệ 90% trong nhóm ung thư tuyến nội tiết. Tuy nhiên, căn bệnh này có tỷ lệ chữa khỏi lên đến 90%, đây được cho là bệnh có tỉ lệ chữa khỏi cao nhất so với các loại ung thư khác nếu được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời.

Ung thư tuyến giáp có 4 dạng:

  • Ung thư nhú
  • Ung thư nang
  • Thể tủy và ung thư không biệt hóa.

Trong 3 dạng này thì ung thư không biệt hóa là loại nguy hiểm nhất và khó điều trị nhất. Ung thư nhú chiếm tỉ lệ cao nhất và tiên lượng tốt nhất.

Điều trị UTTG dựa vào từng thể mô bệnh học cụ thể, bệnh thường có tiên lượng tốt do bệnh tiến triển chậm, có thể phẫu thuật và đáp ứng với điều trị iod. Nhưng việc có những kiến thức cần thiết về nguyên nhân và dấu hiệu sớm để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm là vô cùng quan trọng.

Nguyên nhân gây bệnh ung thư tuyến giáp

Tỉ lệ mắc ở nữ giới cao hơn nam giới. Theo Globocan, UTTG xếp thứ 9 trong các loại ung thư ở nữ với hơn 160000 ca mắc mới mỗi năm, nam giới với gần 50000 ca mỗi năm đứng thứ 20. Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp cao trên thế giới.

Các nguyên nhân gây ung thư bao gồm:

  • Rối loạn hệ miễn dịch: Là nguyên nhân đầu tiên, khi hệ miễn dịch bị rối loạn, chức năng sinh sản sinh ra các kháng thể có tác dụng chống lại sự xâm nhập của các virus, vi khuẩn bị suy giảm. Điều này tạo cơ hội cho các loại vi khuẩn, virus tấn công cơ thể, trong đó có tuyến giáp bị xâm hại, gây ung thư tuyến giáp.
  • Nhiễm phóng xạ: Cơ thể người có thể bị nhiễm phóng xạ qua đường tiêu hóa, qua đường hô hấp gây ảnh hưởng đến tuyến giáp.
  • Yếu tố di truyền: Thực tế cho thấy khoảng 70% bệnh nhân ung thư tuyến giáp có gia đình có bố mẹ, hoặc người thân mắc bệnh.
  • Yếu tố tuổi tác, thay đổi hormone: Ở độ tuổi 30- 50, ở phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 2-4 lần so với nam giới. Nguyên nhân nữ giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn là do yếu tố hormone ở phụ nữ kích thích quá trình hình thành bướu ở tuyến giáp, hạch tuyến giáp. Theo thời gian, các bướu này có thể phát triển thành ung thư.
  • Do mắc bệnh tuyến giáp: Người bị bệnh bướu tuyến giáp, viêm tuyến giáp, bệnh basedow hoặc hoóc-môn tuyến giáp bị suy giảm sẽ có nguy cơ mắc UTTG cao hơn những người khác.
  • Do tác dụng phụ của một số loại thuốc: Bệnh nhân mắc các bệnh về tuyến giáp sẽ được bác sĩ chỉ định uống i ốt phóng xạ, chính đây là một yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp.
  • Các nguyên nhân khác như bị thiếu i ốt, uống rượu thường xuyên, hút thuốc lá, thừa cân, béo phì…

Những triệu chứng của bệnh ung thư tuyến giáp

Đa phần UTTG giai đoạn đầu không biểu hiện triệu chứng. Bệnh thường được phát hiện khi người bệnh đi khám sức khỏe, được làm siêu âm vùng cổ.

Việc nhận biết dấu hiệu của bệnh càng sớm sẽ giúp ích cho việc điều trị kịp thời và tỷ lệ trị khỏi hoàn toàn cao hơn. Ung thư tuyến giáp có thể xuất hiện từ từ, tăng dần triệu chứng của UTTG bao gồm:

  • Xuất hiện khối u ở cổ: có thể dễ dàng phát hiện dấu hiệu này do tuyến giáp nằm ở phía trước vùng cổ. Khối u có đặc điểm cứng, bờ rõ, bề mặt có thể nhẵn hay gồ ghề, di động theo nhịp nuốt.
  • Có hạch vùng cổ: hạch thường nhỏ, mềm, di động và cùng bên với khối u.
  • Khối u to, rắn, cố định trước cổ.
  • Khàn tiếng, có thể khó thở do khối u to dần lên chèn ép vào thanh quản, khí quản
  • Khó nuốt, nuốt vướng, do u chèn ép vào thực quản
  • Da vùng cổ có thể bị thâm nhiễm hoặc sùi loét chảy máu.

Biện pháp chuẩn đoán bệnh

Xét nghiệm máu chẩn đoán ung thư tuyến giáp

  • Xét nghiệm máu là một phương pháp đánh giá chức năng tuyến giáp hiệu quả. Xét nghiệm máu giúp định lượng nồng độ Calcitonin trong máu giúp bác sĩ chẩn đoán ung thư tuyến giáp, nhất là ung thư biểu mô dạng tủy. Định lượng T3 và TSH giúp chẩn đoán phân biệt ung thư tuyến giáp với bệnh bướu cổ.

Siêu âm màu tuyến giáp

  • Việc siêu âm giúp đánh giá tính chất, số lượng “hạt giáp” và phát hiện hạch cổ. Khi siêu âm nếu phát hiện một hoặc nhiều “hạt giáp” thì có khả năng bệnh nhân đã mắc ung thư tuyến giáp với tỷ lệ chung là 4-6,5%.

Phương pháp xạ hình tuyến giáp

  • Xạ hình tuyến giáp là phương pháp rất hữu ích nhằm đánh giá hình ảnh chức năng của tuyến giáp, đánh giá nhân tuyến giáp, ung thư tuyến giáp. Để ghi hình tuyến giáp, các bác sĩ sẽ sử dụng dược chất phóng xạ là l-131 hoặc Technetium – 99m (Tc99m).

Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ

  • Đây là một phương pháp rất hiệu quả hiện nay với độ chính xác lên tới 95%. Bác sĩ sẽ gây tê vùng trên cổ, sau đó dùng một cây kim rất nhỏ để chọc vào tuyến giáp lấy ra một số tế bào và dịch trong nhân. Sau đó tiến hành xem xét tế bào dưới kính hiển vi xem chúng có bất thường gì không. Biện pháp này thường được chỉ định đối với bệnh nhân có nhân giáp kích thước >1cm hoặc các nhân giáp bất thường trên hình ảnh xạ hình hoặc siêu âm tuyến giáp.

Siêu âm và chụp cắt lớp

  • Phương pháp siêu âm và chụp cắt lớp giúp phân biệt những thương tổn thể rắn với lỏng. Làm rõ thương tổn có kích thước nhỏ (3 – 4mm) trong trường hợp di căn có tính chất chỉ điểm. Xét nghiệm siêu âm và chụp cắt lớp có lợi đối với trường hợp đã bão hòa iot.

Điều trị ung thư tuyến giáp

Phẫu thuật

  • Phẫu thuật đóng vai trò quan trọng nhất trong điều trị UTTG, trong đó phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp kết hợp nạo vét hạch cổ là phương pháp điều trị tối ưu nhất. Tuy nhiên, vẫn phải tùy thuộc vào tình trạng bệnh mà lựa chọn các phương pháp phù hợp. Với ung thư tuyến giáp biệt hóa sẽ chỉ định cắt giáp toàn bộ khi có một trong các yếu tố tiên lượng xấu hoặc ung thư tuyến giáp tái phát.
  • Ngoài những trường hợp chỉ định cắt giáp toàn bộ, người bệnh được chỉ định cắt giáp gần toàn bộ hoặc cắt thùy và eo giáp, với những trường hợp ung thư giáp trạng biệt hóa sẽ vét hạch cổ khi phát hiện hạch trên lâm sàng, trên các phương tiện chẩn đoán hình ảnh và thăm khám kiểm tra đánh giá tổn thương trong phẫu thuật.

Điều trị I-131

  • Phương pháp bổ trợ giúp tiêu diệt những tế bào ung thư còn sót lại hoặc những tổn thương di căn xa và các trường hợp ung thư đã xâm lấn tại chỗ.

Liệu pháp hormon

  • Liệu pháp hormon thay thế được chỉ định sau khi điều trị I131hậu phẫu, hay sau khi cắt toàn bộ tuyến giáp hoặc có di căn lan tràn sau khi điều trị triệt căn thất bại.

Xạ trị, Hóa trị

  • Xạ trị ngoài và hóa trị ít có giá trị với UTTG thể biệt hóa, thường được sử dụng đối với ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa và ung thư tuyến giáp thể tủy.

Liệu pháp tăng cường hệ miễn dịch

  • Liệu pháp tăng cường hệ miễn dịch tự thân giúp người bệnh ung thư củng cố hệ miễn dịch để kích thích các tế bào miễn dịch hoạt động, tăng khả năng nhận diện và tấn công tế bào ung thư, tăng hiệu quả điều trị khi áp dụng các phương pháp phẫu thuật, hóa trị và xạ trị…

Biện pháp phòng ngừa

Bên cạnh chế độ ăn uống khoa học, giữ thói sống lành mạnh, cần tầm soát ung thư định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín. Các biện pháp khác bao gồm:

  • Tránh tiếp xúc với bức xạ, đặc biệt là vùng đầu cổ và ngực
  • Chế độ ăn uống khoa học: Hãy chắc chắn bổ sung đủ iod trong chế độ ăn uống
  • Giữ hình thể cân đối
  • Không sử dụng chất kích thích
  • Xét nghiệm đột biến gen
  • Hãy đặc biệt thận trọng nếu bạn là phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ
  • Tầm soát ung thư định kỳ

Theo Pararx